मुख्य सूची खोल्नुहोस्

पृथ्वी

सौर्यमण्डलमा रहेको एक ग्रह

पृथ्वी सौर्यमण्डलको तेस्रो ग्रह हो। यसलाई विश्व पनि भनिन्छ। यो सौर्य परिवारका ग्रहहरू मध्ये जिवावाशेष भेटिएको एक मात्र ग्रह हो । यो ग्रह करिव ४.५७ अर्ब (४.५७×१०) बर्ष अगाडि उत्पन्न भएको हो। त्यसको केही पछि यसले एकमात्र प्राकृतिक उपग्रह, चन्द्रमा, प्राप्त गर्‍यो।

पृथ्वी  Astronomical symbol of Earth
A planetary disk of white cloud formations, brown and green land masses, and dark blue oceans against a black background. The Arabian peninsula, Africa and Madagascar lie in the upper half of the disk, while Antarctica is at the bottom.
पृथ्वीको तस्वीर
Epoch J2000.0[n १]
Aphelion
१५२०९८२३२किमी
(१.०१६१३ढाँचा:Convert/ScientificValue/LonAonSoff) [n २]
Perihelion
१४७०९८२९०किमी
(०.९८३९१४AU) [n २]
Semi-major axis
१४९५९८२६१किमी
(१.००००२१AU) [१]
Eccentricity ०.०१६११[१]
परिभ्रमण अवधि
३६५.२५६६३०४days
(१.०००१७२१yr)
परिभ्रमण गति
२९.७८km/s[२]
(१०७२००ढाँचा:Convert/ScientificValue/LonAonSoff)
Mean anomaly ३५७.५१७deg[२]
Inclination
Longitude of ascending node ३४८.७३९ deg[२][n ३]
Argument of perihelion ११४.२०७ deg[२][n ४]
उपग्रह
  • चन्द्रमा Moon
  • One natural satellite;
  • 1070 operational artificial satellites;
  • २१००० pieces of debris over 10 cm 
    in size (as of २४ अक्टोबर  २०१३ (२०१३ -१०-२४)).[४]
Physical characteristics
औशत अर्धब्यास ३७१.०किमी[५]
भूमध्यरेखीय अर्धब्यास ३७८.१किमी[६][७]
ध्रुवीय अर्धब्यास ३५६.८किमी[८]
Flattening ०.००३५२८[९]
1/298.257222101 (ETRS89)
परिमिति
सतहको क्षेत्रफल
  • ५१००७२०००km2
    [१२][१३][n ५]
  •  (१४८९४००००km2
    (29.2%) land
  •   ३६११३२०००km2
    (70.8%) water)
आयतन १.०८३×१०१२किमी[२]
पिण्ड
५.९७२×१०२४किलोग्राम[१४]
(3.0×10-6 Suns)
औशत घनत्व ५.५१४g/cm3[२]
Equatorial surface gravity
Escape velocity११.१८६km/s[२]
परिक्रमण अवधि
०.९९७६९८d
(23h 56m 4.100s)
Equatorial rotation velocity १,६७४.४ किमी/घंटा (४६५.१ मी/सेक)
अक्षको झुकाव 23 deg 26 min 21.4119 s
Albedo
Surface temp.
   Kelvin
   Celsius
minmeanmax
184 K288 K330 K
−89.2 °C15 °C56.7 °C
Atmosphere
वायुमण्डलीय चाप १०१.३२५ढाँचा:Convert/ScientificValue/LonAonSoff (at MSL)
वायुमण्डलीय तत्वहरू

भौतिक विशेषताहरू

आकार

पृथ्वीको आकृति केही चेप्टो अण्डाकार रहेको छ, यसको व्यास करिब् १२,७४२ किमि छ। यसको अधिकतम झुकावका कारण पृथ्वीमा सबैभन्दा अग्लो स्थान (८,८४८ मिटर उचाई भएको सगरमाथाको चुचुरो ) र सबैभन्दा होचो स्थान (समुन्द्री सतह भन्दा १०,९११ मिटर मुनी मारियाना ट्रेन्च) रहेको छ।

बनावट

पृथ्वीमा भएका तत्वहरू: [१] is:

अक्सिजन: २८ .२ %
फलाम: ३४ .१ %
सिलिकन: १७ .२ %
म्यागनेसियम: १५ .९ %
निकेल: .६ %
क्यालसियम: .६ %
सिलाबर: .५ %
सल्फर: .७० %
सोडियम: .२५ %
टाइटेनियम: .०७१ %
पोटासियम: .०१९  %
अरु पदार्य:     .५३ %

कोर

पृथ्वीको औशत् घनत्व ५,५१५kg/m3 छ त्यसैले यो सौर्य परिवारको सबैभन्दा बढी घनत्व भएको ग्रह हो। पृथ्वीको सतहमा रहेका पदार्थहरूको घनत्व करीब् ३,००० kg/m, मात्र हुन्छ यसले पृथ्वीको केन्द्रमा अत्याधिक् घनत्व भएका पदार्थहरू पाइन्छन् भन्ने कुरालाई पुष्टी गर्छ।

 
Earth cutaway from core to exosphere. Partially to scale.

सन्दर्भ सामग्रीहरू

  1. १.० १.१ उद्दरण त्रुटी: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named standish_williams_iau
  2. २.० २.१ २.२ २.३ २.४ २.५ २.६ २.७ २.८ उद्दरण त्रुटी: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named earth_fact_sheet
  3. उद्दरण त्रुटी: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Allen294
  4. "How Many Satellites are in Space?", Universe Today, २०१३-१०-२४, अन्तिम पहुँच २०१४-०२-०१ 
  5. उद्दरण त्रुटी: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named hbcp2000
  6. उद्दरण त्रुटी: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named usno
  7. ७.० ७.१ World Geodetic System (WGS-84). Available online from National Geospatial-Intelligence Agency.
  8. उद्दरण त्रुटी: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named cazenave_ahrens1995
  9. उद्दरण त्रुटी: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named iers
  10. उद्दरण त्रुटी: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named WGS-84-2
  11. The Earth's circumference is almost exactly 40,000 km because the metre was calibrated on this measurement – more specifically, 1/10-millionth of the distance between the poles and the equator.
  12. उद्दरण त्रुटी: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Pidwirny 2006_8
  13. उद्दरण त्रुटी: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named cia
  14. "Solar System Exploration: Earth: Facts & Figures", NASA, १३ Dec २०१२, अन्तिम पहुँच २०१२-०१-२२ 
  15. उद्दरण त्रुटी: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named yoder12
  16. National Oceanic & Atmospheric Administration (NOAA) – Earth System Research Laboratory (ESRL), Trends in Carbon Dioxide.

बाहिरी कडीहरू


उद्दरण त्रुटी: <ref> tags exist for a group named "n", but no corresponding <references group="n"/> tag was found, or a closing </ref> is missing