मङ्गल ग्रह

सूर्य देखि चौथो ग्रह

मङ्गल सौर्यमण्डलमा सूर्यबाट चौथो ग्रह हो। पृथ्वीबाट यसको सतह रातो देखिन्छ, जसकारण यसलाई रातो ग्रहको नामले समेत चिनिन्छ ।

मङ्गल Astronomical symbol of Mars
The planet Mars
वास्तविक तथ्याङ्कहरूमा आधारित मङ्गलको कम्प्युटर-निर्मित तस्विर
विवरण
विशेषणस्थलीय ग्रह
कक्षपथको विशेषताहरू[३][४]
युग J2000
अपसूर२४,९२,०९,३०० कि॰मी॰
(१.६६५८६१ ख॰इ॰)
अनुसूर२०,६६,६९,००० कि॰मी॰
(१.३८१४९७ ख॰इ॰)
अर्ध-मुख्य अक्ष२२,७९,३९,१०० कि॰मी॰
(१.५२३६७९ ख॰इ॰)
विलक्षणता०.०९३३१५
कक्षीय अवधि६८६.९७१ दिन
१.८८०८ जूलीयन वर्ष
६६८.५९९१ मङ्गल सौर दिवस[१]
युटिकाला७७९.९६ दिन
२.१३५ जूलीयन वर्ष
औसत कक्षीय गति२४.०७७ कि॰मी॰/से॰
औसत गति१९.३५६४°
झुकाव१.८५०° क्रान्तिवृत्तदेखी
५.६५° सूर्यको भूमध्यरेखा देखी
१.६७° अविकारी सतह देखि[२]
उदविन्दुरको देशान्तर४९.५६२°
अनुसूरको सिद्धान्त२८६.५३७°
उपग्रहहरू
भौतिक विशेषताहरू
भूमध्यरेखीय अर्धव्यास३,३९६.२ ± ०.१ कि॰मी॰[५]
०.५३३ पृथ्विहरू
ध्रुव अर्धव्यास३,३७६.२ ± ०.१ कि॰मी॰
०.५३१ पृथ्वियहरू
समरुपताको०.००५८९ ± ०.०००१५
सतहको क्षेत्रफल१४,४७,९८,५०० कि॰मी॰
०.२८४ पृथ्विहरू
आयतन१.६३१८×१०११ ;कि॰मी॰
०.१५१ पृथ्विहरू
द्रव्यमान६.४१८५×१०२३ कि.ग्रा.
०.१०७ पृथ्विहरू
औसत घनत्व३.९३३५ ± ०.०००४ ग्राम/से.मी.
भूमध्यरेखीय सतहको गुरुत्वाकर्षण३.७११ मीटर/सेकण्ड
०.३७६ ग्राम
रिहाइ वेग५.०२७ कि॰मी॰/सेकण्ड
नाक्षचित्र घृर्णनकाल१.०२५९५७ दिन
२४.६२२९ घन्टे
भूमध्यरेखीय आञ्चलिक घृर्णन वेग८६८.२२ कि॰मी॰/घण्टा
(२४१.१७ मी./सेकण्ड)
अक्षीय ढाल२५.१९°
उत्तर ध्रुवीय विषुबलम्ब३१७.६८१४३°
२१ घण्टा १० मीनट४४ सेकण्ड
उत्तर ध्रुवीय विषुबलम्ब५२.८८६ ५०°
प्रतिफलन अनुपात०.२५ (Bond)
०.१७० (geom.)
सहतको तापक्रम न्यून मध्यक सर्वोच्च
कैल्विन १८६ के. २१० के. २९३ के.
सेल्सियस −८७°से. −६३°से. २०°से.
आपात मान+१.६ से -३.३
कौणिक व्यास३.५" — २५.१"
वायुमण्डल
सतहको चाप०.६३६ (०.४–०.८७)किलो पास्कल
गठन
(मोलभिन्न)
९५.३२%कार्बन डाईअक्साइड
२.७%नाइट्रोजन
१.६%आर्गन
०.१३%अक्सिजन
०.०८%कार्बन मोनोअक्साइड
२१० पीपीएम जल वाष्प
१०० पीपीएमनाइट्रिक अक्साइड
१५ पीपीएम आणविक हाइड्रोजन
२.५ पीपीएम नियोन
८५० पीपीबीभारी जल
३०० पीपीबी क्रेप्टोंन
१३० पीपीबीफोर्मेल्डेहाईड
८० पीपीबीजेनान
३० पीपीबीओजोन
१८ पीपीबी हाइड्रोजन पराक्साईड
१० पीपीबीमिथेन
मङ्गल अन्वेषण रोवर ओपोर्च्युनिटीबाट लिइएको एक लगभग शुद्ध-रंग चित्र, केप वेर्डे द्वारा विक्टोरिया क्रेटरको दृश्य देखाउँदै, यो तीन हप्ता भन्दा ज्यादाको अवधिमा खिचिएको थियो, १६ अक्टूबर देखी ६ नवम्बर २००६.

चन्द्रमासम्पादन

  • डेमोस
  • फेबोस

सन्दर्भ सामग्रीहरूसम्पादन

  1. Seligman, Courtney, "Rotation Period and Day Length", अन्तिम पहुँच २००९-०८-१३ 
  2. "The MeanPlane (Invariable plane) of the Solar System passing through the barycenter", २००९-०४-०३, अन्तिम पहुँच २००९-०४-१०  (produced with Solex 10 written by Aldo Vitagliano; see also Invariable plane)
  3. Yeomans, डोनाल्ड के॰ (२००६-०७-१३), "HORIZONS System", NASA JPL, अन्तिम पहुँच २००७-०८-०८  — At the site, go to the "web interface" then select "Ephemeris Type: Elements", "Target Body: Jupiter Barycenter" and "Center: Sun".
  4. Orbital elements refer to the barycenter of the Jupiter system, and are the instantaneous osculating values at the precise J2000 epoch. Barycenter quantities are given because, in contrast to the planetary centre, they do not experience appreciable changes on a day-to-day basis from to the motion of the moons.
  5. Refers to the level of 1 bar atmospheric pressure