धनगढी उपमहानगरपालिका

धनगढी उपमहानगरपालिका नेपालको सुदूर-पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, सेती अञ्चलको कैलाली जिल्लाको एक उपमहानगरपालिका हो। स्थानीय विकास मन्त्रालयले २०७२ आस्विन १ गते २६ नयाँ नगरपालिका र १ उपमहानगरपालिका थप्दा धनगढी उपमहानगरपालिका बनेको हो।[१] धनगढी नगरपालिकामा फूलबारीउर्मा गाविस गाभेर उपमहानगरपालिका बनाएको हो। करिब ९५ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल रहेको धनगढी उपमहानगरपालिका दक्षिण भारत, पश्चिम कञ्चनपुर, उत्तरमा वेलादेवीपुर गाविस छ। उपमहानगरपालिका सिमाना दक्षिण र पश्चिममा मोहना नदीले र पूर्वमा खुटिया नदीले छुट्याएको छ|

धनगढी उपमहानगरपालिका
Dhangadhi dt.jpg
धनगढी उपमहानगरपालिकाको एक दृष्य
धनगढी उपमहानगरपालिकाको एक दृष्य
देश नेपाल
विकास क्षेत्रहरुसुदूर-पश्चिमाञ्चल
अञ्चलसेती अञ्चल
जिल्लाकैलाली जिल्ला
स्थापना२०७२ आस्विन १
क्षेत्रफल
 • जम्मा१२० किमी (५० वर्ग माइल)
जनसङ्ख्या
 • जम्मा१३७,६६६
 • घनत्व१,१००/किमी (३,०००/वर्ग माइल)
समय क्षेत्रयुटिसी+५:४५ (नेपालको प्रमाणिक समय)
क्षेत्रीय सङ्केत(हरू)+९७७-९१
वेबसाइटdhangadhimun.gov.np

बसोबाससम्पादन

विसं २०४८ को जनगणनाअनुसार ६८ हजार जनसङ्ख्या (हाल करिव डेढलाख पुगेको अनुमान) रहेको यस उपमहानगरपालिमा बाहुन, क्षेत्री, चौधरी, डगौरा, राना-थारू, ठकुरी र दलित समुदायको बाहुल्य छ। मध्यकालीन समयमा माहाराणा प्रतापका वंशज मानिने राना थारू समुदायले आफ्नो धन (मुद्रा) जमीनमा गाडी सुरक्षित भएर बसेकोले उक्त क्षेत्रको नाम "धनगढी" रहन गएको किंवदन्ती छ। त्यस समयमा भारतमा मुशलमानहरूको दवदवा सहन नसकी त्यहाँका राना-थारूहरू यहाँ आएर बसेका हुन्।

नगरसम्पादन

झण्डै १३ हजार घर संख्या रहेको उक्त नगरपालिकामा वि.सं. २०३५ तिर भएको पहिलो नगर निर्वाचनबाट प्रमुखमा यज्ञराज पन्त र उपप्रमुखमा रत्नभक्त श्रेष्ठ निर्वाचित हुनु भएको थियो। नगरपालिकाको स्थापनाकाल २०३३ मा उहाँहरू दुबै जनालाई श्री ५ को सरकारले प्रमुख तथा उप-प्रमुखमा मनोनित गरेको थियो। त्यस पछिको चुनावबाट प्रमुखमा निर्वाचित छेदालाल चौधरी र उपप्रमुखमा निर्वाचित जुद्धलाल राना अर्कोपटक भएको चुनावबाट पनि सोही पदमा निर्वाचित हुनु भएको थियो। वि.सं. २०४९ को नगर चुनावबाट प्रमुखमा नेपाली काङ्ग्रेसका किशोरकुमार बम र उप-प्रमुखमा पनि सोही पार्टीकै उजागर राना निर्वाचित हुनु भएको थियो भने वि.सं. २०४५ मा खेमराज पाण्डेय प्रमुख र नारदमुनि राना उप-प्रमुखमा निर्वाचित हुनु भएको थियो। उहाँहरू दुबैले नेकपा एमालेको तर्फबाट उम्मेदवारी दिनु भएको थियो। निर्वाचिन जनप्रतिनिधिहरूको कार्यकालको समाप्तिसँगै झण्डै दुई वर्षअघि नगर प्रमुखमा धनबहादुर बम र उप-प्रमुखमा श्रीमती जनक कुँवरलाई सरकारले मनोनयन गरेको थियो।

जनसङ्ख्यासम्पादन

नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार धनगढी नगरपालिकाको जनसङ्ख्या ६७,४४७ थियो।[२] यस मध्य पुरुष ५२%, र महिला ४८% छन। धनगढी नगरपालिकामा फूलबारीउर्मा यी २ गाउँ विकास समितिहरूलाई मिलाएर धनगढी उपमहानगरपालिका बनाइएको हो।[३] त्यसैले राष्ट्रिय जनगणना २०६८को जनगणना अनुसार धनगढी नगरपालिकामा फूलबारीउर्मा यी २ ठाउँहरूको जनसङ्ख्यालाई जोडेर धनगढी उपमहानगरपालिकाको जनसङ्ख्या १,३७,६६६ रहेको छ ।[३]

पर्यटकिय ठाँउसम्पादन

१) जाखोर ताल

२) धनगढी पार्क

३) एअरक्राफ्ट म्युजियम

धार्मिक ठाँउसम्पादन

१) नैनादेवी मन्दिर

२) लक्ष्मीनारायण मन्दिर

३) वनदेवी मन्दिर

४) शिवपुरीधाम

यातायातसम्पादन

सडक यातायातसम्पादन

धनगढी भारतको उत्तर प्रदेश, सुदुरका पहाडी जिल्लाहरू र काठमाडौँसँग सडक सञ्चालनले जोडिएको छ। सुदूरपश्चिमाञ्चल यातायात, कर्णाली यातायात, मालिका यातायात व्यावसायी संघले बस सेवा सञ्चालन गरेका छन।

हवाई यातायातसम्पादन

सुदूरपश्चिमाञ्चल क्षेत्रिय विमानस्थल धनगढी को गेटामा अवस्थित छ।बुद्ध एअर, नेपाल एअरलाएन्स र यति एअरलायन्सले धनगढी-काठमाडौँ विमान सेवा सञ्चालन गरेका छन।

प्रमुख होटेलहरूसम्पादन

१) होटल डिभोटी (हसनपुर, धनगढी)

२) होटल साथी (धनगढी)

३) होटल रुबस (बैयाबेहडी, धनगढी)

४) होटल जलसा (बसपार्क, धनगढी)

५) होटल जगदम्बा (धनगढी)

६) अमृत प्लाजा (चौराहा, धनगढी)

७) अछाम होटल (बसपार्क, धनगढी)

प्रमुख स्कुलहरूसम्पादन

१) ऐश्वर्य विद्या निकेतन (हसनपुर)
२) ग्यालेक्सी उच्चमाध्यमिक विद्यालय
३) पन्चोदय उच्चमाध्यमिक विद्यालय
४) कैलाली मोडेल उच्चमाध्यमिक विद्यालय
५) ग्रिनल्यान्ड पब्लिक स्कुल (शिवनगर)
६) एरिस्तो ईङ्लीस बोर्डिङ हाई स्कुल
७) कैलाली विद्या निकेतन (क्याम्पस रोड)
८) श्री बासुदेवी हाईअर सेकेन्डरी स्कुल (जाली)
९) फारवेष्ट सेकेन्डरी स्कुल (जाईँ)
१०) बोर्ड बेस्ड एकेडेमी (मटियारी)

प्रमुख कलेजहरूसम्पादन

१) कैलाली बहुमुखी क्याम्पससम्पादन

+२: व्यवस्थापन संकाय, विज्ञान संकाय, शिक्षा संकाय, मानविकी संकाय

स्नातक: बिबिएस, बिबिएम, बि एड, बिएस्सि, बिए

स्नातकोत्तर: एमबिएस, एमएड, एमए

२) सुदूरपश्चिमाञ्चल एकेडेमीसम्पादन

+२: व्यवस्थापन संकाय, विज्ञान संकाय , शिक्षा संकाय, मानविकी संकाय

स्नातक: बिबिएस, बिएड, बिए

स्नातकोत्तर: एमएड

३) एेश्वर्य मल्टिपल क्याम्पससम्पादन

+२: व्यावस्थापन संकाय

स्नातक: बिबिएस, बिएस्सि

४) वेस्टर्न विजनेस स्कुलसम्पादन

स्नातक: बिबिए, बिएचएम, बिआई

स्नातकोत्तर: एमबिए

५) धनगढी ईन्जिनियरिङ कलेजसम्पादन

+२: व्यावस्थापन संकाय, विज्ञान संकाय

स्नातक: बिबिए, बिई कम्प्युटर , बिएस्सि, बिई सिभिल, बिसिए

कम्प्युटर प्रशिक्षण संस्थाहरूसम्पादन

  • RCC कम्प्युटर सेन्टर
  • नेशनल इन्फोमेशन टेक्नोलोजी एण्ड कम्युनिकेशन/NITC (शिवनगर)
  • सि जी कम्प्युटर इन्स्टिच्युट (उत्तरबेहडी)
  • न्यू सि जी कम्प्युटर इन्स्टिच्युट (हसनपुर)
  • एप्सन कम्प्युटर ट्रेनिङ्ग सेन्टर ध‍नगढी उपमहानगरपालिका वडा न‌‍‍ – १९, फूलवारी, कैलाली

बैङ्क तथा वित्तीयसंस्थाहरूसम्पादन

१) नेपाल राष्ट्र बैक (क्षेत्रिय कार्यालय)
२) राष्ट्रिय वाणिज्य बैक
३) कृषि विकास बैक
४) एभरेस्ट बैक
५) नबिल बैक
६) बैङ्क अफ काठमाडौँ
७) नेपाल क्रेडिट एण्ड कमर्स बैङ्क
८) सिद्धार्थ बैक
९) माछापुच्छ्रे बैक
१०) कुमारी बैक
११) नेपाल बङ्गलादेश बैक
१२) कञ्चन विकास बैक
१३) नवजीवन कोअपरेटिभ

मिडिया (रेडियो)सम्पादन

१) दिनेश एफ एमसम्पादन

दिनेश एफ एम धनगढी क्षेत्रकै प्रख्यात मिडिया हो | यो रेडियो वेण्डको ९३.८ मेघाहर्जमा प्रसारित छ | यसको कार्यालय धनगढीको वडा नम्वरर ४ मा छ । यो प्रदेश नम्वर ७ को विकास प्रति समर्पित रेडियो हो ।

२) धनगढी एफ एमसम्पादन

धनगढी एफ एम रेडियो वेण्डको ९०.५ मेघाहर्जमा प्रसारित छ |

३) पश्चिम टुडेसम्पादन

पश्चिम टुडे एफ एम रेडियो वेण्डको ९८.८ मेघाहर्जमा प्रसारित छ |

४) सुदुर सन्देशसम्पादन

सन्दर्भ सामग्रीहरूसम्पादन

  1. "२६ नगरपालिका थपिए, धनगढी अब उपमहानगरपालिका", अन्नपूर्ण पोष्ट, २०७२ आस्विन १, अन्तिम पहुँच २०७२ आस्विन १ 
  2. "नेपाल जनगणना २००१", अन्तिम पहुँच मे १९ 
  3. ३.० ३.१ "नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०६८ (गाविस तह)", राष्ट्रिय योजना आयोग, नेपाल सरकार, नोभेम्बर २०१२, अन्तिम पहुँच नोभेम्बर २०१२ 

बाह्य कडीहरूसम्पादन

यो पनि हेर्नुहोससम्पादन

अत्तरिया नगरपालिका