लैङ्गिक विविधता समावेशी नेपाली भाषा

लैङ्गिक विविधता समावेशी नेपाली भाषा नेपाली भाषा सुधार अन्तर्गतको एक प्रयास हो । यस प्रयासमा समाजले लैङ्गिकतालाई दुई थरीको भनेर मात्र हेरिने भाष्यलाई पुनःव्याख्या गरी विविध लैङ्गिकताका व्यक्तिहरूलाई समेत मैत्रीपूर्ण र समावेशी ढङ्गले भाषा सुधारको अभ्यास गर्दछ ।

भाषाविज्ञानसम्पादन

भाषा वैज्ञानिक ढङ्गले हेर्दा नेपाली भाषामा दुईवटा लिङ्ग छन्, एउटा शून्यलिङ्गी र अर्को स्त्रीमानवलिङ्गी भनेर बुझाउने गरिन्छ। स्त्रीमानवलिङ्गी भन्नाले महिला मानवहरूलाई जनाउने व्याकरणात्मक लिङ्ग एउटा हुन्छ र शून्यलिङ्गी अर्थात् ती महिला मानव बाहेक अरु सबैलाई एउटै व्याकरणात्मक लिङ्गबाट जनाउने गरिन्छ। जस्तै: केटी गइन् (महिला मानव), केटो गयो (पुरुष मानव), गाडी गयो (नीर्जीव), गाई गयो (स्त्री जनावर)। यसरी नेपाली भाषामा एउटा व्याकरणात्मक लिङ्ग मानव महिलाहरूलाई जनाउँछ भने बाँकी सबै अरुलाई एउटा खाले व्याकरणात्मक लिङ्गबाट।

भाषामा लैङ्गिक समानतासम्पादन

नेपाली भाषामा प्रयोग गरिने शब्द र व्याकरणले सबै लैङ्गिकताहरूलाई न्याय दिन्छ कि दिँदैन भन्ने प्रश्न उठ्न थालेको छ। अङ्ग्रेजी लयातका विशाल जनसङ्ख्याले बोल्ने भाषामा पनि यी विषयहरू उठेका थिए। अङ्ग्रेजी पितृसत्तत्मक भाषा थियो। कुनै व्यक्तिको लैङ्गिकता थहा नभएको खण्डमा ऊ हूबहु पुरुष हुन्थ्यो।

सन्दर्भ सामग्रीहरूसम्पादन

थपसम्पादन

यौन अभिमुखिकरण, लैङ्गिक पहिचान तथा यौन विशेषता
यौन विशेषता
यौनाङ्ग पुलिङ्गी स्त्रीलिङ्गी अन्तरलिङ्गी
लैङ्गिकता | लैङ्गिक पहिचान
पुरुष महिला त्याचलैङ्गिक पारलैङ्गिक पारलैङ्गिक महिला पारलैङ्गिक पुरुष मिश्रितलैङ्गिक अलैङ्गिक दुईलैङ्गिक तरल लैङ्गिक व्यक्ति लैङ्गिक गैर-अनुरूपी व्यक्ति लैङ्गिक क्वयेर अर्धलैङ्गिक गैर-द्वयसांख्यिक लैङ्गिक पहिचान विषुलिङ्गी तेस्रोलिङ्गी
लैङ्गिक अभिव्यक्ति
विषुपहिरणी फेम् पुरुष माएस्क महिला
यौनिकता | यौन अभिमुखिकरण
विषमयौनिक समयौनिक द्वियौनिक अयौनिक द्रवयौनिक सर्वयौनिक खैर्याउनिक
विविध
गौरव यात्रा गौरव महिना गौरव झण्डा लैङ्गिक विविधता समावेशी नेपाली भाषा सांस्कृतिक लैङ्गिक पहिचानका शब्दहरू देश वा राज्य अनुसार क्वयेर अधिकार