मुख्य सूची खोल्नुहोस्

पूर्ण राजतन्त्र [१][२]राजतन्त्रको यस्तो रुप हो जहाँ एक नेताको हातमा सर्वोच्च अधिकार र अख्तियार हुन्छ र त्यो अधिकार कुनै लिखित कानुन,संबिधान र परम्पराले छेक्दैन । [३] राजतन्त्र प्राय वंशानु हुन्छ तर सधै हुँदैन । यस विपरित संवैधानिक राजतन्त्रमा , राष्ट्रप्रमुखको अख्तियार संविधानद्वारा प्रदान गरिएको र बाधिएको हुन्छ । [४]

कुनै राजतन्त्रमा कमजोर वा सांकेतिक व्यवस्थापिका हुन्छ जुन शासकले तत्कालै फेर्न वा भंग गर्न सक्छ । पूर्ण राजतन्त्र अझै कायम रहेको देशहरुमा : : ब्रुनाई, ओमान, साउदी अरब, स्वाजिल्याण्ड, भ्याटिकन सिटीसंयुक्त अरब इमिरेट्स यु.ए.इ. का संघीय इमिरेट्सहरु पर्छन् ।

ऐतिहासिक उदाहरणसम्पादन

युरोप बाहिरसम्पादन

प्राचीन इजिप्टमा फराह (राजा)सँग देशमा जे गर्न पनि पूर्ण अधिकार रहन्थ्यो र प्रजाहरु उनलाई जीवित देवता मान्थे । प्राचीन मेसोपोटमियामाबेबिलोनमा र समरमा  धेरै राजाहरु पूर्ण शासक थिए । प्राचीन भारतवर्षमा मौर्य, सतावहन, गुप्त र चालुक्य साम्राज्यका धेरै शासक हरु पूर्ण राजतन्त्र थिए ।

प्राचीन चीनमा, धेरै सम्राट र सम्राज्ञीसंग स्वर्गको आदेशको नाममा पूर्ण शक्ति रहेको थियो । [५]

फ्रान्ससम्पादन

 
फ्रान्सका राजा लुई चौधौ

केहि इतिहासकारका अनुसार फ्रान्सका राजा लुई चौधौले भनेका थिए ,”म नै राज्य हुँ । म् जे भन्छु त्यो कानुन हो । “ .[६] केहि इतिहासकारका अनुसार फ्रान्सका राजा लुई चौधौले भनेका थिए ,”म नै राज्य हुँ । म् जे भन्छु त्यो कानुन हो । “ फ्रान्सका राजा संग नै व्यवस्थापिका , कार्यपालिका र न्यायपालिका केन्द्रित थियो । राजा नै सर्वोच्च न्यायकर्ता थिए । उनले कुनै पनि व्यक्तिलाई कुनै अपिलको अफ्हिकर बिनानै मृत्युदण्ड दिन सक्थे ।[७][Need quotation toverify]

रुससम्पादन

१९०५ सम्म रसियामा जारले पूर्ण शासकको रुपमा शासन गरका थिए । पिटर प्रथम महानले अन्य भारदारहरुको अधिकार कटौती गरेर जारको केन्द्रिय अख्तियार बढेका थिए ।

समसामयिक राजतन्त्रसम्पादन

पूर्ण राजतन्त्रको लोकप्रियता अमेरिकी क्रान्तिफ्रान्सेली राज्यक्रान्तिपछी घट्दै गयो । 

जोर्डन,कुवेत , र मरक्को जस्ता पूर्ण राजतन्त्र भएका देशहरु संवैधानिक राजतन्त्रमा गए ।

भुटानमा २००३ मा पूर्ण राजतन्त्र संबैधानिक राजतन्त्रमा परिणत भयो । नेपालमा संबैधानिक राजतन्त्र र प्रतक्ष्य शासन नेपाली गृहयुद्ध, जनयुद्धनारायणहिटी दरबार हत्याकाण्डको सेरोफेरोमा घुमिरह्यो र २०६५ जेठ १५ मा राजतन्त्र नै अन्त्य भयो ।

लिश्टेनस्टाईनमा राजतन्त्रको अधिकारमा वृद्धि भयो ।[८]

उत्तर कोरियामा सत्तारुढ किम परिवारलाई (किम इल-सुङ, किम जोङ् इल , किम जोङ उन ) सांकेतिक राजतन्त्र [९][१०][११] वा वंशाणुगत तानाशाहीको रुपमा हेरिन्छ । [१२] [१३]

यो पनि हेर्नुहोस्सम्पादन

सन्दर्भसम्पादन

  1. Goldie, Mark; Wokler, Robert. "Philosophical kingship and enlightened despotism". The Cambridge History of Eighteenth-Century Political Thought. Cambridge University Press. प॰ 523. ISBN 9780521374224. https://books.google.com/books?id=eFNHyh9WY3AC&pg=PA523. अन्तिम पहुँच मिति: 13 January 2016. 
  2. Leopardi, Giacomo (2013) [original 1898]. Zibaldone. Farrar Straus Giroux. प॰ 1438. ISBN 978-0374296827. https://books.google.com/books?id=xzCpxEYO6JwC&pg=PA1438. 
  3. Nathanial Harris (2009). Systems of Government Monarchy. Evans Brothers. pp. 10. ISBN 978-0-237-53932-0. https://books.google.com/books?id=o5SKJanyblIC&pg=PA49. 
  4. Jerome Blum et al., The European World (1970) 1:267-68
  5. Choi, Sang-hun (२७ अक्टोबर २०१७), "Interior Space and Furniture of Joseon Upper-class Houses", Ewha Womans University Press, पृ: १६ – Google Booksद्वारा, "Joseon was an absolute monarchy" 
  6. "Louis XIV", HISTORY (अङ्ग्रेजीमा), अन्तिम पहुँच २०१८-१०-०५ 
  7. Mettam, R. Power and Faction in Louis XIV's France, Oxford: Basil Blackwell, 1988.
  8. "Liechtenstein prince wins powers", BBC News, २००३-०३-१६, अन्तिम पहुँच २०१५-१०-२६ 
  9. Young W. Kihl, Hong Nack Kim. North Korea: The Politics of Regime Survival. Armonk, New York, USA: M. E. Sharpe, Inc., 2006. Pp 56.
  10. Robert A. Scalapino, Chong-Sik Lee. The Society. University of California Press, 1972. Pp. 689.
  11. Bong Youn Choy. A history of the Korean reunification movement: its issues and prospects. Research Committee on Korean Reunification, Institute of International Studies, Bradley University, 1984. Pp. 117.
  12. Sheridan, Michael (१६ सेप्टेम्बर २००७), "A tale of two dictatorships: The links between North Korea and Syria", The Times (London), अन्तिम पहुँच ९ अप्रिल २०१० 
  13. The Twisted Logic of the N.Korean Regime, Chosun Ilbo, 2013-08-13, Accessed date: 2017-01-11