ए बी सी क्लास राणा

राणाशासनमा जंगबहादुरको समयदेखि नै आफ्ना छोरा नातिहरूलाई उत्तराधिकारीको रोलक्रममा अगाडि ल्याउन व्यापक प्रयास भएको पाइन्छ।

वीर शमशेरको उत्तराधिकारी नियमसम्पादन

४२ सालको पर्व मच्चाएर सत्तामा आएका वीर शमशेरले जंगबहादुरको छोरा नातिहरूलाई रोलक्रममा अगाडि ल्याउन बनाएको अबैज्ञानिक उत्तराधिकारी नियमलाई परिवर्तन गरे । उनले जंग खलकलाई रोलक्रमबाट हटाइ शमशेर खलकलाई मात्र राखे ।

‘ए', ‘बी' र ‘सी' समूहसम्पादन

वि सं १९५८ मा सत्तामा आएका चन्द्र शमशेरले उत्तराधिकारीको रोलक्रम आफ्ना छोराहरूमा सिमित पार्नका लागि विसं १९७७ सालमा सम्पूर्ण शमशेर खलकलाई तीन समुहमा विभाजन गरे । उनले विभाजन गरेको ‘ए', ‘बी' र ‘सी' समूह निम्नानुसार थियो :

  • जातीय परम्परा अनुसार बाजा बजाएर , सिन्दूर हालेर , डोली चढाई विवाह गरी ल्याएकीबाट जन्मेका "सत्र भाइ"बाट जन्मेका ‘ए' समूह
  • भात बाहेक सबै कुरा चल्ने जातकी विवाहित पत्नीबाट जन्मेका र अरु केहि राणाहरुका सन्तानहरु ‘बी’ समूह
  • ल्याइतेबाट जन्मेका सबै राणाका सन्तानहरु ‘सी' समूह

यहाँ स्मरणीय कुरा के छ भने चन्द्र शमशेरकी एक मात्र विवाहिता पत्नी थिइन् र उनीबाट जन्मेका मोहन शमशेर, बबर शमशेर, केशर शमशेर, कृष्ण शमशेरसिंह शमशेर सबै ‘ए' समूहमा पर्दथे ।[१]

जंगी तथा निजामति प्रशासनको माथिल्लो उच्च ओहोदामा 'ए' क्लासका राणाहरु मात्र जान सक्थे तर 'बी' र सी क्लासका राणाहरु कर्णेलको तह सम्म मात्र पुग्न सक्थे , प्रधानमन्त्री बन्न सक्दैनथे ।[१]

जुद्ध शमशेरसम्पादन

वि.सं. १९९० चैत ०१ जुद्ध शमशेरले सि क्लास का राणाहरूलाई चार भञ्ज्याङबाट कटाउने कटु निर्णय लिए । उनीहरूलाई रोलक्रमबाट पनि झिकियो । तदनुसार कमाण्डर इन्चीफ रुद्र शमशेरलाई पाल्पाको तैनाथवाला लाघारिए ।[२]

सन्दर्भ सामग्रीहरूसम्पादन

  1. १.० १.१ The Ranas http://countrystudies.us/nepal/15.htm
  2. नेपालको तथ्य इतिहास राजाराम सुवेदी पृष्ठ २६१