बलभद्र कुँवर

नेपालको राष्ट्रिय विभूति

बलभद्र कुँवर (१८४५ पुस १५ - १८७९ चैत्र २८) एक बहादुर नेपाली स्वतन्त्रता सेनानी एवम् नेपाली सेनाका कप्तान थिए ।उनका हजुरबुबाकाे नाम जय कृष्ण र पिताकाे नाम चन्द्रवीर कुँवरका छाेरा थिए । उनका मामा अमर सिंह थापा थियाे । १८७१ देखी १८७२ को बीचमा चलेको गोरखा युद्ध को पछि उनी प्रसिद्ध हुन पुगेका थिए । उनी नेपालका एक राष्ट्रिय विभूति हुन् ।

श्री कप्तान
बलभद्र कुँवर
Balbhadra Kunwar.jpg
बलभद्र कुँवरको तस्बिर
व्यक्तिगत विवरण
जन्मभँवरकोट, काभ्रे जिल्ला
मृत्युसन् १८२२
नौशेरा, पेशावर, पञ्जाब, वर्तमान् पाकिस्तान
नातामामा रणजोर थापा
सैनिक सेवा
उपनाम(हरू)बलबडर (Balbudder) अङ्ग्रेजी उपनाम
निष्ठानेपाल नेपाली
श्रेणीकप्तान
लडाईं/युद्धनेपाल अंग्रेज युद्ध, नालापानीको युद्ध

परिवारसम्पादन

उनको जन्म सुब्बा चन्द्रवीर कुँवर र अम्बिका देवीका कान्छा छोराको रुपमा भयो । उनको बुवापट्टिका हजुरबुवा सरदार जयकृष्ण कुँवर हुन् र मावली हजुरबुवा अमरसिंह थापा हुन् । त्यसैले काजी रणजोर थापा उनका मामा हुन् । [१]

जीवनसम्पादन

 
रुपेश डङ्गोलद्वारा निर्मित बलभद्र कुँवरको हस्तचित्र

उनी रोयल नेपाली सेना (गोरखाली सेना) का पुरानाे गाेरख गण एक क्याप्टेन थिए र देहेरादुनको बाहिर नालापानीको युद्ध मा गोरखाली सेनाका नेतृत्व गर्दै लडेका थिए।[२] यिनले नेपाल ब्रिटिस युद्धमा नालापानीमा नालापानीको रक्षाको निमित्त नेपालको तर्फबाट करिब ६०० जनाको नेतृत्व गर्दै वीर बलभद्र खटिएका थिए । नेपाली फौजको तुलनामा लगभग ८ गुणा शक्तिशाली सैनिकको नेतृत्व गरेर आएका अंग्रेज सेनापती जिलेस्पी तथा अन्य धेरै सिपाहिहरु नेपालिको हातबाट मारिए । यस युद्धमा अङ्ग्रेज फौजको ठूलो क्षति भएको थियो। यस युद्धमा नेपालीहरूको हार भएपनि नेपाली विरताको कदर गर्दै हाम्रा वीर शत्रु बलभद्र र उनका वीर गोरखालिहरुको स्मृतिमा सम्मानोपहार भन्ने शिलालेख स्थापित गरि प्रत्येक शवलाई दोसल्ला ओढाई सम्मान गरे ।

१८१४ अक्टाेबर २२का दिन लेफ्टिनेन्ट जनरल जिलेस्पि दुन उपत्यका प्रबेश गरेका थिए । उक्त इलाकाकाे रक्षार्थ पुरानाे गाेरख गणका कप्तान बलभद्र कुँवरलाइ जिम्मा लगाइएकाे थियाे । दुन उपत्यका भन्दा झण्डै ८ किमी उत्तरकाे उच्च स्थानमा रहेकाे खलंगामा किल्ला बनाइएकाे थियाे ।



मृत्युसम्पादन

यिनको मृत्यु पञ्जाबी राजा रणजीत सिंहको लागि पेशावर, पञ्जाबमा लड्दा अफ्गानी फौजको तोपले भएको थियो। बलभद्र कुँवर नेपालका राष्ट्रिय विभूति हुन्।[२]

यो पनि हेर्नुहोस्सम्पादन

सन्दर्भ सामग्रीहरूसम्पादन

बाह्य लिङ्कहरूसम्पादन