हिजबुल्लाह

Hezbollah.webp

हिजबुल्लाह लेबनानको सिया विद्रोही लडाकु समूह हो । हिजबुल्लाहका नेता हसन नसरूल्लाह छन्। हिजबुल्लाह समूहलाई इजरायलले आफ्नो प्रमुख सुरक्षा चुनौती मान्छ । इरानले सिरियामा सैन्य उपस्थिति बढाउँदै लेबनानको विद्रोही हिजबुल्लाह समूहलाई संरक्षण दिने गरेको इजरायलको आरोप छ ।

२००६ लेबनान युद्धपछि हिजबुल्लाह पोस्टर

इतिहाससम्पादन

स्थापनासम्पादन

१९८० को दशकसम्पादन

१९९० पश्चातसम्पादन

विचारधारासम्पादन

सङ्गठनसम्पादन

सामाजिक सेवासम्पादन

हिजबुल्लाह ले धेरै सामाजिक विकास कार्यक्रम, अस्पताल तथा शैक्षिक संन्स्था पनि सन्चालन गर्छ।[१][२] यसको एक संस्थान, जिहाद अल बिन्ना, लेबनानमा असंख्य आर्थिक तथा पूर्वाधार विकास परियोजना को लागि जिम्मेवारी लिएको छ। [३] Hezbollah controls the Martyr's Institute (Al-Shahid Social Association), which pays stipends to "families of fighters who die" in battle.[४] संयुक्त राष्ट्र सङ्घको मानवीय समन्वय कार्यलयको एक समाचार रिपोर्ट मा टिप्पणी छ:

Hezbollah not only has armed and political wings – it also boasts an extensive social development program. Hezbollah currently operates at least four hospitals, twelve clinics, twelve schools and two agricultural centres that provide farmers with technical assistance and training. It also has an environmental department and an extensive social assistance program. Medical care is also cheaper than in most of the country's private hospitals and free for Hezbollah members.[१]

सिएनएन का अनुसार , " एक सरकारले गर्नु पर्ने सम्पूर्ण काम, फोहोर उठाउनु पर्ने देखि अस्पताल सञ्चालन गर्ने, स्कुल मर्मत गर्ने सबै काम, हिजबुल्लाह ले गर्छ।"[५] जुलाई २००६ मा, इजरायल संगको युद्धको समयमा, जब बेरुतमा खानेपानी थिएन, हिजबुल्लाह ले सहरमा खानेपानी को प्रबन्ध गरिरहेको थियो।

राजनैतिक क्रियाकलापसम्पादन

गुप्तचरसम्पादन

हिजबुल्लाह को गुप्तचरी लाई "संसार एक उत्कृष्ट " गुप्तचर मानिन्छ। यसले इजरायली सेना भित्र पनि प्रवेश गरिसकेको छ। हिजबुल्लाहको गुप्तचर संस्थाले लेबनानको गुप्तचर संस्थासँग सहकार्य गर्छ। [६]

सैन्य शक्तिसम्पादन

सैन्य क्रियाकलापसम्पादन

लेबनान युद्ध २००६सम्पादन

मुख्य लेख : २००६ लेबनान युद्ध

हिजबुल्लाह र इजरायलबीच सन् २००६ मा भीषण लडाइँ भएको थियो । गजर भन्ने स्थानबाट सुरु भएको युद्धमा इजरायली सेना दक्षिण लेबनान कब्जा गर्दै राजधानी बेरुतसम्म पुगेको थियो । त्यसपछि संयुक्त राष्ट्र सङ्घको प्रयासमा इजरायली सेना फिर्ता भए भने शान्ति स्थापक सैनिकको संख्या बढाइएको थियो ।

सिरियाली गृहयुद्धसम्पादन

सिरियाली गृहयुद्धमा हिजबुल्लाहले बसर अल असदको पक्षमा लड्यो । हिज्बुल्लाहको प्रमुख सहयोगी इरानबाट उसले सिरियाको बाटो हुदै हतियार र सैनिक सामग्री आयात गर्छ। यदि सिरियामा बसर अल असदको सत्ता पल्टियो भने हिज्बुल्लाहलाई समेत संकट पर्ने भएकाले, उसले असद सत्ता टिकाउन पुरै बल लगायो ।

यो पनि हेर्नुहोससम्पादन

सन्दर्भसम्पादन

  1. १.० १.१ उद्दरण त्रुटी: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named irinnews52494
  2. "The Militarization of Sex: The story of Hezbollah's halal hookups." by Hanin Ghaddar वेब्याक मेसिनमा अभिलेखिकरण २९ नोभेम्बर २००९ मिति, Foreign Policy, 25 November 2009
  3. Sachs, Susan (३१ मे २०००), "Hezbollah Offers a Helping Hand in Southern Lebanon", The New York Times, अन्तिम पहुँच २० अक्टोबर २०१२ 
  4. Edward Cody; Molly Moore (१४ अगस्ट २००६), "The Best Guerrilla Force in the World", The Washington Post 
  5. "Hezbollah's secret weapon", CNN, २५ जुलाई २००६, अन्तिम पहुँच २५ जुलाई २००६ 
  6. उद्दरण त्रुटी: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Engeland33