श्रीमान् गम्भिर नेपाली

शाहकालीन नेपलमा प्रचलनमा रहेको राष्ट्रिय गान

श्रीमान् गम्भिर नेपाली नेपालको पुरानो राष्ट्रिय गान हो। राष्ट्रगानको रूपमा सन् १९६२ देखि अपनाइएको यो गीत तत्कालिन नेपालको राजा र राष्ट्रको निम्ति समर्पित थियो।[१]

श्रीमान गम्भीर नेपाली

 नेपालको पूर्व राष्ट्रिय गान
लेखकचक्रपाणि चालिसे, सन् १९२४
सङ्गीतबखतबहादुर बुढापिर्थी, सन् १८९९
लागूसन् १९६२
निलम्बनसन् २००६
सङ्गीत नमूना

श्रीमान् गम्भीर नेपालीको शब्द रचना चक्रपाणि चालिसेले सन् १९२४ मा गरेका थिए। तर यो एक सैनिक परेडको सङ्गीतको रूपमा तत्कालिन 'शाही नेपाली सेना' ले पहिले देखि नै प्रयोग गरेको धून थियो। यसको सङ्गीतको रचना सन् १८९९ मा सेनाको साङ्गीतिक समूहका बखतबहादुर बुढापिर्थीले गरेका थिए। वि.सं २०६५ सालमा नेपाल गणतन्त्र घोषणा भएपछि यो राष्ट्रगान निलम्बित गरिएको थियो।

हालको राष्ट्रगान सयौं थुँगा फूलका हामी एउटै माला नेपाली तयार भएपछि यसलाई राष्ट्रिय गानबाट हटाई नयाँ राष्ट्रिय गान लागू गरिएको हो।[२]

पूरा पाठसम्पादन

श्रीमान् गम्भीर नेपाली प्रचण्ड प्रतापी भूपति
श्री ५ सरकार महाराजाधिराजको सदा रहोस् उन्नति
राखुन् चिरायु ईशले प्रजा फैलियोस्
पुकारौ जय प्रेमले हामी नेपाली साराले [३]

यस गीतमा पहिले कायम भएका २ वटा परिच्छेद मध्ये पछिल्लो परिच्छेद हटाइएको थियो। जुन यस प्रकार थियो।

बैरी सरु हराउन, शान्त हुन सबै बिघ्न ब्यथा
गाउन सारा दुनियाँले सहर्ष नाथको स्वीकृती कथा
राखौं कामना भरी वीरताले नेपालीमाथि सधैं नाथको
शिर होस् ठुलो हामी गोर्खालीको [४]

सन्दर्भ सामग्रीहरूसम्पादन

  1. खगेन्द्र सङ्ग्रौला। "राष्ट्रिय गान र कम्युनिस्ट" ((नेपाली भाषा)। सङ्ग्रह मिति २५ अगस्ट २०२० 
  2. "गुञ्जियो नयाँ राष्ट्रिय गान" ((नेपाली भाषा)। बिबिसी। सङ्ग्रह मिति २५ अगस्ट २०२० 
  3. "Radio Nepal 1967", INTERVAL SIGNALS। 
  4. "Nepal (1962-2006)", National anthems N-O, nationalanthems.info, अन्तिम पहुँच १७ जुलाई २०१२