भीमबहादुर पाँडे

नेपाली कूटनीतिज्ञ एवम् इतिहासकार

भीमबहादुर पाँडे नेपाली कूटनीतिज्ञ एवम् इतिहासकार हुन् ।[३] उनले भारतको लागि नेपाली राजदूतको कारँयभार २१ मे, १९६९ देखि २४ मे, १९७२ सम्म सम्हालेका थिए ।[४] भीमबहादुर पाँडेलाई जर्मनीको राजदूतबाट फिर्ता गरी भारत पठाइएको थियो। उनी वि.सं. २०२९ देखि २०३५ सम्म महालेखा परीक्षक थिए ।[१] उनलाई महान् कूटनीतिज्ञ मानिन्छ ।[५]

सरदार
भीम बहादुर पाँडे क्षत्री
Bhim Bahadur Pande.jpg
तस्वीर उपलब्ध छ ।
भारतको लागि नेपाली राजदूत
कार्यकाल
२१ मे, १९६९ – २४ मे, १९७२
अग्रजझरेन्द्र नारायण सिंह
उतराधिकारीकृष्ण बम मल्ल
महालेखा परीक्षक[१]
कार्यकाल
वि.सं. २०२९ ज्येष्ठ ८ – वि. सं. २०३५ ज्येष्ठ ७
अग्रजनरसिंह प्रधान
उतराधिकारीराम प्रसाद जोशी
व्यक्तिगत विवरण
जीवन साथी(हरू)छायादेवी पाँडे
सन्तान(हरू)५ छोरा; सागरबहादुर पाँडे, पवनबहादुर पाँडे, हिमालय बहादुर पाँडे, पृथ्वीबहादुर पाँडे, शान्तबहादुर पाँडे[२]

सरदार भीमबहादुरले जुद्ध शमशेर जंगबहादुर राणाको समयमा नेपालको तराईको औद्योगिककरणमा भूमिका निर्वाह गरेका थिए ।[६]

उनले आफ्ना पूर्वज ऐतिहासिक पाँडे वंशको वंशावली सहितको पुस्तक राष्ट्रभक्तिको झलक: पाँडेवंशको भूमिका लेखेका थिए ।[७] उनले त्यस बेलाको नेपाल नामक पुस्तकमा तराईको औद्योगिककरणको कठिनाइँको व्याख्या गरेका थिए ।[६]

प्रशासन सेवासम्पादन

विजयशमशेरसँग धेरै नजिक रहेर सरदार भीमबहादुर पाँडेले काम गरेका थिए ।

विजय शमशेरको नेतृत्वमा सरदार भीमबहादुर पाँडेले विकास योजनाको खाका तयार गर्न भूमिका खेलेका थिए । २००५ सालमा राष्ट्रिय आर्थिक योजना समितिको सदस्यसचिव भएका थिए । उद्योग परिषद्का हाकिम भए ।[८]

उद्योग विभागको निर्देशकसम्पादन

महालेखा परिक्षकसम्पादन

योजना विकास मन्त्रालयका सेक्रेटरीसम्पादन

[९]

कुटनीतीसम्पादन

नेपालले बेलायत र अमेरिकासँग दौत्य सम्बन्ध कायम गरेपछि पाँडे लन्डन दूतावासमा काउन्सिलर र वासिङ्टनमा प्रथम सचिव नियुक्त भए ।

भारतको लागि नेपाली राजदूतसम्पादन

लामो कूटनीतिक भूमिका अनुभव गरेका उनी भारतमा राजदूत हुँदा नेपालको उत्तरी सीमामा रहेका भारतीय सैनिक चेक पोस्ट हटाउने काम भएको थियो। [१०]

त्यस बखतको नेपालसम्पादन

‘त्यस बखतको नेपाल’ विसं. २०३८ मा छापिएको पुस्तक हो । पुस्तकमा १९७७–२००७ साल सम्मका पाँच जना राणा प्रधानमन्त्रीका पालामा भरपर्दो स्रोतबाट सुनेको, लेखक आफैले देखेका र खास आफैले भोगेका घटनाहरु समेटिएको छ ।यस पुस्तकमा पाँडेले राणाकाल अवधीमा भएका सामाजिक, आर्थिक र राजनीतिक इतिहासको बारेमा चर्चा गरेका छन्।

पाँडेको यो किताबमा राणाकालको आखिरी तीन दशक भित्रको समयताका भएका राणा व्यवस्था चरमचोटीमा, नेपालमा आर्थिक विकासको कल्पना, नेपालमा प्रजातन्त्रको प्रवेश र नेपालको प्रशानिक जगको बारेमा उल्लेख गरेका छन्।

यस पुस्तकबाट पाठकले सती प्रथा, दास प्रथा लगाएत राणाकालका सुधार, त्यस बेलाको नेपाली समाजको चेतनाको स्तर तथा राणाहरुले सत्ता टिकाउन गरेका अनेक प्रयत्नको बेलिविस्तारका बारेमा जानकारी पाउन सक्छन्। [११]

व्यक्तिगत जीवनसम्पादन

उनका छोरा पृथ्वीबहादुर पाँडे एक चर्चित बैंकर हुन् । उनी नेपाल इन्भेष्टमेन्ट बैंकको प्रमुख कार्यकारी अधिकृत हुन् ।[१२]

स्रोतहरूसम्पादन

सन्दर्भ सामग्रीहरूसम्पादन

बाह्य लिङ्कहरूसम्पादन