स्पुतनिक १ (Sputnik 1 (/ˈspʌtnɪk/; रूसी: Спутник-1 [ˈsputnʲɪk] "Satellite-1", or ПС-1 ["PS-1", i.e., Russian: Простейший Спутник-1 "Elementary Satellite 1"])")[१] रूस द्वारा निर्मित धरतीको पहिलो कृत्रिम उपग्रह थियो।.[२] यसको प्रक्षेपण १९५७ मा गरिएको थियो।

स्पुतनिक
Sputnik 1.jpg
स्पुतनिक १ को प्रतिकृति
अभियान प्रकारTechnology
सञ्चालकOKB-1
Harvard designation1957 Alpha 2
कोस्पार आइडी1957-001B
अभियान अवधि92 days
Orbits completed1440
अन्तरिक्ष यानको गुणहरू
निर्माणकर्ताOKB-1
Ministry of Radiotechnical Industry
प्रक्षेपित तौल८३.६० किग्रा (१८४.३ पाउन्ड)
अभियान आरम्भ
प्रक्षेपण मिति4 October 1957, 19:28:34 UTC
रकेटSputnik 8K71PS
प्रक्षेपण स्थानBaikonur 1/5
End of mission
Last contact26 October 1957
Decay date4 January 1958
कक्षीय मापदण्डहरू
सन्दर्भ प्रणालीGeocentric
RegimeLow Earth
Semi-major axis६,९५५.२ किमी (४,३२१.८ माइल)
Eccentricity0.05201
पेरिएप्सिस अक्षांश२१५.० किमी (१३३.६ माइल)
एपोएप्सिस अक्षांश९३९.० किमी (५८३.५ माइल)
प्रवृति65.100°
अवधि96.2 min
Epoch1956
 


सोभियत सङ्घले यसको पृथ्वीको तल्लो कक्षमा ४ अक्टोबर १९५७ मा प्रक्षेपण गरेको थियो । यसले यसको ब्याट्री नसकिएसम्म तीन हप्ता पृथ्वीको परिक्रमा गरेको थियो र दुई महिना पछि गुपचुप पृथ्वीको वायुमण्डलमा खसेको थियो ।

४ जनवरी १९५८ मा, स्पुत्निक पृथ्वीको वायुमण्डलमा खसेर जल्नु भन्दा अगाडी पृथ्वीको कक्षमा १४४० चक्कर लगायो र करिब ७० मिलियन किलोमिटर (४३×१०^ माइल) दुरी यात्रा गरेको थियो।[३]

सन्दर्भ सामग्रीसम्पादन

  1. Siddiqi, p. 155.
  2. Terry 2013, p. 233.
  3. "Sputnik 1 – NSSDC ID: 1957-001B", NSSDC Master Catalog, NASA, मूलबाट ८ जुलाई २०१९-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २६ मार्च २००८