मानदेव नेपालका प्रथम प्रामाणीक राजाको रुपमा स्थापित छन्। यिनी राजा धर्मदेवका छोरा हुन्। यिनको जन्म वि.स.५०३ मा भएको थियो। किशोर अवस्थामा राजा भए पनि पराक्रम तथा प्रतापी राजाको रुपमा परिचित थिए। यिनको राज्य पुर्वमा कोशी, पश्चिममा गण्डकीपारि तथा उत्तरमा हिमालसम्म फैलिएको थियो। मानदेवको शासनकालमा भव्य मानगृहको निर्माण भएको हो। मानदेवले श्री मानाङ, श्री भोगिनी अंकित मुद्राहरु चलाएका हुन्। यिनी धर्मकर्ममा विश्वास राख्थे।

विद्रोहको दमनसम्पादन

मानदेवका कारणबश बाबू असमयमै मारिएको हुनाले मानदेव कच्चा उमेरका ठानेर पूर्व र पश्चिम तिरका सामन्तहरूले स्वतन्त्र हुने चेष्टा गरे । उनीहरूलाई दमन गर्ने विचारले मानदेवले आफ्ना मामासँग सैनिक सहयोग मागे । आफ्नी आमाको आज्ञा लिई ससैन्य पूर्वी क्षेत्र का शठसामन्तहरूलाई दमन गरि उनीहरूको क्षेत्रबाट कर उठाई सामन्ती राज्य थमौती गरिदिए ।

पूर्वतिरका सामन्तलाई विजय गरेपछी मानदेवको हौसलला बढेकाले पश्चिममा सामन्तहरूलाई दमन गर्न उनी हिँडे । पूर्वका सामन्तहरूसँग युद्ध गर्न नपरेकोमा पश्चिमतर्फ का मल्लहरूसँग पनि मानदेवले सजिलै दमन गर्ने आशा गरे जस्तो भएन । उनले आफ्ना मामालाई गण्डकी तर्न लगाई मल्लपुरी घेर्न लगाए । आफ्नो विजययात्रापश्चात यज्ञ आदि गरी ब्राह्मणहरुलाई प्रशस्त दाङ दिएर चाँगुनारायणमा पुजा चलाए साथै शिलालेख समेत राख्न लगाए। यिनले नै इतिहास राख्ने चलन चलाएका हुन्। वि.स. ५२१ देखि झन्डै ४१ वर्ष शासन गरी वि.स.५६२ तिर यिनको निधन भएको थियो।

सन्दर्भ सामग्रीहरूसम्पादन


बाह्य लिङ्कहरूसम्पादन

पूर्वाधिकारी
धर्मदेव
नेपालको राजा
५२१-५६२
उत्तराधिकारी 
वसन्त देव