मुख्य सूची खोल्नुहोस्
आर्य भारत छिर्दै गरेको परिकल्पनात्मक चित्र

आर्य प्राचिन इन्डो-ईरानी गणको स्वघोषित सूचक हो ।[note १] यस शब्दको प्रयोग वैदिक जनताले आफूलाई जनाउने जातिसूचक तथा कुलीन वर्गलाई जनाउने सूचकको रुपमा प्रयोग गरे ।[२][३] त्यस्तै इरानी जनताले यस शब्द आफ्नो जातिसूचकको रुपमा प्रयोग गरे । इरान देशको नाम आर्य शब्दबाट उत्पति भएको हो ।[४][५][६][७] यूरोपेली गणले आर्यबाट आर्यन नामको सुरुवात गरे । नाजी जर्मनी सरकारले आफ्ना जनताको नश्ललाई आर्यन नश्ल भनि जर्मन जनतालाई शुद्ध आर्यन भएको घोषणा गरे ।

व्युत्पन्नसम्पादन

 
आर्य शब्द प्रयोग भएको प्राचिन शिलालेख
  1. Fortson, IV 2011, p. 209.
  2. Gopal, Madan (1990). K.S. Gautam. ed. India through the ages. Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India. प॰ 70. 
  3. Michael Cook (2014), Ancient Religions, Modern Politics: The Islamic Case in Comparative Perspective, Princeton University Press, p.68: "Aryavarta [...] is defined by Manu as extending from the great Himalayas in the north to the Vindhyas of Central India in the south and from the sea in the west to the sea in the east."
  4. Mallory 1991, p. 125.
  5. Oxford English Dictionary: "Aryan from Sanskrit Arya 'Noble'"
  6. Encyclopædia Britannica: " ...the Sanskrit term arya ("noble" or "distinguished"), the linguistic root of the word (Aryan)..." "It is now used in linguistics only in the sense of the term Indo-Aryan languages, a branch of the larger Indo-European language family" [१]
  7. Thomas R. Trautman (2004): "Aryan is from Arya a Sanskrit word"; page xxxii of Aryans And British India


उद्दरण त्रुटी: <ref> tags exist for a group named "note", but no corresponding <references group="note"/> tag was found, or a closing </ref> is missing