अर्थशास्त्रमा नोबेल पुरस्कार

अर्थशास्त्रमा नोबेल मेमोरियल पुरस्कार (आधिकारिक रुपमा अल्फ्रेड नोबेलको सम्झनामा अर्थशास्त्रमा भेरिग्स रिक्सबैंक पुरस्कार, स्वीडिश: Sveriges riksbanks pris i ekonomisk vetenskap till Alfred Nobels minne), सामान्यतया अर्थशास्त्रमा नोबेल पुरस्कार भन्ने बुझिन्छ ।[२][३] यो पुरस्कार अर्थशास्त्रको क्षेत्रमा उल्लेखनीय योगदान गर्ने व्यक्तिलाई दिईने गरिन्छ । यस क्षेत्रको यो सबैभन्दा सम्मानीय पुरस्कार हो ।[४] यो सन् १८९५ मा अल्फ्रेड नोबेलको इच्छा द्वारा स्थापित नोबेल पुरस्कार नभएता पनि यो अन्य नोबेल पुरस्कारसंग जोडिएको छ र यसको घोषणा पनि सोही समारोहमा सम्मानित गरिन्छ ।[४]

अल्फ्रेड नोबेलको सम्झनामा अर्थशास्त्रमा भेरिग्स रिक्सबैंक पुरस्कार
पुरस्कृत (कारण)अर्थशास्त्रमा उल्लेखनीय योगदान
प्रदानकर्ताशाही बिज्ञान स्वीडीश एकेडमी
स्थानस्टकहोम, स्वीडेन
पुरस्कार रकम९ मिलियन स्वीडिश क्रोना (२०१७)[१]
प्रथम पुरस्कृत१९६९
वर्तमानपल रोमरविलियम नोरधौस (२०१८)
वेबसाइटnobelprize.org
 < २०१६    


अर्थशास्त्रको यो पुरस्कार (नोबेल फाउण्डेशन द्वारा उल्लेखित) को स्थापना सन् १९६८ मा गरिएको थियो । स्वीडेन केन्द्रीय बैंकले अनुमति दिएपछी भेरिग्स रिक्सबैंकको ३००औ वार्षिकोत्सवको अवसरमा यसको स्थापना भएको हो ।[४][५][६][७]

रसायनभौतिक शास्त्रमा नोबेल पुरस्कार विजेता जस्तै अर्थशास्त्रमा पुरस्कार विजेताको छनौट शाही बिज्ञान स्वीडीश एकेडमीले गर्दछ । अर्थशास्त्रमा पहिलो नोबेल पुरस्कार सन् १९६९ मा डच तथा नर्वेजियन अर्थशास्त्री जन टिनबरजेन र राग्नर फ्रिस्चलाई उनको "आर्थिक प्रक्रियाहरुको विश्लेषणको लागि तथा गतिशील मोडेल विकसित र लागू गरे बापत" प्रदान गरिएको थियो ।[७][८][९]

पृष्ठभूमिसम्पादन

पुरस्कारसम्पादन

 
सन् २००८ मा अर्थशास्त्रमा नोबेल पुरस्कारको घोषणा गरिंदै

अर्थशास्त्रमा नोबेल पुरस्कार विजेताले पनि अन्य जस्तै स्वर्ण पदक, एउटा वृत्तान्त दिने डिप्लोमा, र मुद्रा सहितको राशि पाउने गर्दछ ।[४][१०]

नोबेल पुरस्कार मेडलसम्पादन

नोबेल पुरस्कार डिप्लोमासम्पादन

पुरस्कार राशीसम्पादन

अर्थशास्त्रमा नोबेल पुरस्कारले सम्मानित हुने अर्थशास्त्री, वर्ष, र विषयसम्पादन

वर्ष नेपालीमा आधिकारिक नाम
१९६९-१९७० आर्थिक विज्ञानमा अल्फ्रेड नोबेलको स्मृति समर्पित पुरस्कार [११][१२]
१९७१ अर्थ बिज्ञानमा पुरस्कार[१३]
१९७२ अल्फ्रेड नोबेलको सम्झनामा अर्थ बिज्ञानमा बैंक अफ स्वीडेन पुरस्कार[१४]
१९७३-१९७५ अर्थ बिज्ञानमा अल्फ्रेड नोबेलको सम्झनामा पुरस्कार[१५][१६]
१९७६-१९७७ अर्थ बिज्ञानहरूमा अल्फ्रेड नोबेलको सम्झनामा पुरस्कार[१७][१८]
१९७८-१९८१ अर्थशास्त्रमा अल्फ्रेड नोबेल मेमोरियल पुरस्कार[१९][२०]
१९८२ अर्थशास्त्रमा अल्फ्रेड नोबेल मेमोरियल पुरस्कार[२१]
१९८३ अर्थशास्त्रमा अल्फ्रेड नोबेलको सम्झनामा पुरस्कार[२२]
१९८४-१९९० अर्थशास्त्रमा अल्फ्रेड नोबेल मेमोरियल पुरस्कार[२३][२४]
१९९१ अल्फ्रेड नोबेलको सम्झनामा अर्थशास्त्रमा भेरिग्स रिक्सबैंक (बैंक अफ स्वीडेन) पुरस्कार[२५]
१९९२-२००५ अल्फ्रेड नोबेलको सम्झनामा अर्थशास्त्रमा बैंक अफ स्वीडेन पुरस्कार[२६][२७]
२००६–हालसम्म अल्फ्रेड नोबेलको सम्झनामा अर्थशास्त्रमा भेरिग्स रिक्सबैंक पुरस्कार[२८][२९]

बिजेताहरूसम्पादन

सन्दर्भ सामग्रीसम्पादन

  1. "नोबेल पुरस्कारको रकम १ मिलियन क्रोनाले बढाइएको छ", Nobelprize.org। 
  2. Hird., John A. (२००५), Power, Knowledge, and Politics, American governance and public policy, Georgetown University Press, पृ: ३३, आइएसबिएन 978-1-58901-048-2, ओसिएलसी 231997210, "the Bank of Sweden Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel, commonly referred to as the Nobel Prize in Economics, was awarded to economists beginning in 1969." 
  3. Guerrien, Bernard, "A science too human? Economics", Post-autistic economics review (4), "commonly called the "Nobel prize for economics" although from this it does not follow that it is one" 
  4. ४.० ४.१ ४.२ ४.३ "Nobel Prize", Encyclopædia Britannica, २००७, अन्तिम पहुँच १४ नोभेम्बर २००७ 
  5. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel", Sveriges Riksbank, अन्तिम पहुँच १२ डिसेम्बर २०१२ 
  6. {{cite web|title=The Nobel Prize|publisher=The Nobel Foundation|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/%7Caccessdate=7 November 2007
  7. ७.० ७.१ {{cite web|title=The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel|publisher=The Nobel Foundation|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/%7Caccessdate=7 November 2007
  8. "Jan Tinbergen" (2007), in Encyclopædia Britannica, accessed November 16, 2007, from Encyclopædia Britannica Online: <http://www.britannica.com/eb/article-9380801>.
  9. "Ragnar Frisch" (2007), in Encyclopædia Britannica, accessed November 16, 2007, from Encyclopædia Britannica Online: <http://www.britannica.com/eb/article-9364984>.
  10. "The Nobel Prize Award Ceremonies and Banquets", The Nobel Foundation, मूलबाट २६ अक्टोबर २००७-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ७ नोभेम्बर २००७ 
  11. Lundberg, Erik (१० डिसेम्बर १९६९), "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1969: Presentation Speech", Nobel Foundation, अन्तिम पहुँच १७ अक्टोबर २००७ 
  12. Lindbeck, Assar (१० डिसेम्बर १९७०), "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1970: Presentation Speech", Nobel Foundation, अन्तिम पहुँच १७ अक्टोबर २००७ 
  13. Ohlin, Bertil (१० डिसेम्बर १९७१), "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1971: Presentation Speech", Nobel Foundation, अन्तिम पहुँच १७ अक्टोबर २००७ 
  14. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1972: Press Release", Nobel Foundation, २५ अक्टोबर १९७२, अन्तिम पहुँच १७ अक्टोबर २००७ 
  15. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1973: Press Release", Nobel Foundation, १८ अक्टोबर १९७३, अन्तिम पहुँच १७ अक्टोबर २००७ 
  16. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1975: Press Release", Nobel Foundation, १४ अक्टोबर १९७५, अन्तिम पहुँच १७ अक्टोबर २००७ 
  17. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1976: Press Release", Nobel Foundation, १४ अक्टोबर १९७६, अन्तिम पहुँच १७ अक्टोबर २००७ 
  18. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1977: Press Release", Nobel Foundation, १४ अक्टोबर १९७७, अन्तिम पहुँच १७ अक्टोबर २००७ 
  19. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1978: Press Release", Nobel Foundation, १६ अक्टोबर १९७८, अन्तिम पहुँच १७ अक्टोबर २००७ 
  20. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1981: Press Release", Nobel Foundation, १३ अक्टोबर १९८१, अन्तिम पहुँच १७ अक्टोबर २००७ 
  21. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1982: Press Release", Nobel Foundation, २० अक्टोबर १९८२, अन्तिम पहुँच १७ अक्टोबर २००७ 
  22. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1983: Press Release", Nobel Foundation, १७ अक्टोबर १९८३, अन्तिम पहुँच १७ अक्टोबर २००७ 
  23. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1984: Press Release", Nobel Foundation, १८ अक्टोबर १९८४, अन्तिम पहुँच १७ अक्टोबर २००७ 
  24. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1990: Press Release", Nobel Foundation, १६ अक्टोबर १९९०, अन्तिम पहुँच १७ अक्टोबर २००७ 
  25. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1991: Press Release", Nobel Foundation, १५ अक्टोबर १९९१, अन्तिम पहुँच १७ अक्टोबर २००७ 
  26. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1992: Press Release", Nobel Foundation, १३ अक्टोबर १९९२, अन्तिम पहुँच १७ अक्टोबर २००७ 
  27. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 2005: Press Release", Nobel Foundation, १० अक्टोबर २००५, अन्तिम पहुँच १७ अक्टोबर २००७ 
  28. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 2006: Press Release", Nobel Foundation, ९ अक्टोबर २००६, अन्तिम पहुँच १७ अक्टोबर २००७ 
  29. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 2007: Press Release", Nobel Foundation, १५ अक्टोबर २००७, अन्तिम पहुँच १७ अक्टोबर २००७ 

बाबु राम ज्ञवाली ०५:०४, ७ फेब्रुअरी २०१६ (युटिसी(UTC)) brgewali