सर्पिल गैलेक्सी

सर्पिल गैलेक्सी कुनै सर्पिल (स्पाइरल) आकार भएको गैलेक्सीलाई भन्दछन्, जस्तैको हाम्रो आफ्नो गैलेक्सी, आकाशगंगा छ। यिनमा एक च्याप्टो घूर्णन गरता (यानि घूमता भयो) भुजाहरू वाला चक्र हुन्छ जसमा ताराहरू, ग्यास र धूलो हुन्छ र जसका बीचमा एक मोटो उठेको ताराहरूभन्दा बाक्लो गोला हुन्छ। यसका वरिपरि एक कम बाक्लो गैलेक्सीय सेहरा हुन्छ जसमा ताराहरू प्राय गोल तारागुच्छोमा पाइन्छन्। सर्पिल गैलेक्सीहरूमा भुजाहरूमा नवजात ताराहरू र केन्द्रमा पुरानो ताराहरूको बहुतायत हुन्छ। किनभनें नयाँ ताराहरू अधिक गरम हुन्छन् यस कारण भुजाहरू केन्द्र भन्दा अधिक चम्कन्छन्।

पिनव्यहील गैलेक्सी (जो मेसिये १०१ र एन॰जी॰सी॰ ५४५७का नामले पनि जानिन्छ) एक सर्पिल गैलेक्सी हो

दो-तिहाई सर्पिल गैलेक्सीहरूमा भुजाहरू केन्द्रदेखि शुरू हुँदैन, तर केन्द्रको रूप एक खिचे मोटो दण्ड जस्तो हुन्छ जसका बीचमा केन्द्रीय गोला हुन्छ।[१] भुजाहरू फेरि यस दण्डदेखि निस्कन्छन्। किनभनें मनुष्य पृथ्वीमा आकाशगंगाका भित्र स्थित हो, यस कारण हामी पूर्ण आकाशगंगाका चक्र र त्यसको भुजाहरूलाई देख्न सक्तैनौं। २००८सम्म मानिन्थ्यो कि आकाशगंगाको एक गोल केन्द्र छ जस देखि भुजाहरू निस्कन्छन्, तर अब वैज्ञानिकहरूको यो भनाई छ कि हाम्रो आकाशगंगा पनि यस्तो डन्डीय सर्पिल गैलेक्सीहरूको श्रेणीमा आउँछ।[२][३]

अन्य भाषाओँ मासम्पादन

अङ्ग्रेजीमा "सर्पिल गैलेक्सी"लाई "स्पाइरल गैलेक्सी" (spiral galaxy) भन्दछन्।

यी पनि हेर्नुहोस्सम्पादन

सन्दर्भसम्पादन

  1. D। Mihalas (१९६८), Galactic Astronomy, W। H। Freeman, आइएसबिएन 9780716703266 
  2. Ripples in a Galactic Pond, Scientific American, October 2005
  3. Benjamin, R। A। et al।; Churchwell, E।; Babler, B। L।; Indebetouw, R।; Meade, M। R।; Whitney, B। A।; Watson, C।; Wolfire, M। G। et al. (September २००५), "First GLIMPSE Results on the Stellar Structure of the Galaxy।", The Astrophysical Journal Letters 630 (2): L149–L152, एआरएक्सआइभी:astro-ph/0508325, डिओआई:10.1086/491785, बिबकोड:2005ApJ...630L.149B  |month= प्यारामिटर ग्रहण गरेन (सहायता);