लेनिनवाद एक रूसी क्रान्तिकारी नेता भ्लादिमिर लेनिन ले विकसित गरेको राजनीतिक विचारधारा हो जसले क्रान्तिकारी भान्गार्ड पार्टीको नेतृत्वमा सर्वहारा वर्गको तानाशाही स्थापना गर्ने परिकल्पना गर्छ, जसलाई साम्यवादको स्थापनाको राजनीतिक प्रस्तावनाको रूपमा प्रस्तुत गरिन्छ। लेनिनवादी भान्गार्ड पार्टीको कार्य भनेको मजदुर वर्गलाई राजनीतिक चेतना (शिक्षा र सङ्गठन) प्रदान गर्नु र रूसी साम्राज्य (१७२१-१९१७) र पूँजीवाद हटाउन आवश्यक क्रान्तिकारी नेतृत्व प्रदान गर्नु हो। [१] लेनिनवादी क्रान्तिकारी नेतृत्व कम्युनिष्ट घोषणापत्र मा (१८४८) आधारित छ जसमा कम्युनिस्ट पार्टीलाई "हरेक देशको मजदुर वर्गको सबैभन्दा उन्नत र कृत दृढ़संकल्प अङ्ग जसले सबैलाई अघि बढाउने खण्ड"को रूपमा पहिचान गरेको छ। भान्गार्ड पार्टी को रूप मा, Bolsheviks को सैद्धान्तिक को रूपरेखा मार्फत इतिहास देखी द्वन्द्वात्मक भौतिकवादद समाजवाद स्थापना गर्न पूँजीवाद को सफल ढलाउनु गर्न राजनीतिक प्रतिबद्धता मंजूर जो, र त्यसपछि,; र, क्रान्तिकारी राष्ट्रिय सरकारको रूपमा, सबै माध्यमबाट सामाजिक-आर्थिक संक्रमणलाई महसुस गर्न। [२]

भ्लादिमिर लेनिन, जसको व्यावहारिक नीति र राजनीतिले बोल्शेभिक भान्गार्ड पार्टीलाई रूसमा अक्टूबर क्रान्तिको अनुभूति गर्न अनुमति दियो

ऐतिहासिक पृष्ठभूमिसम्पादन

१९ औँ शताब्दीमा, कार्ल मार्क्सफ्रेडरिक एंगेल्सले कम्युनिष्ट पार्टीको घोषणापत्र (१८४८) लेखेका थिए जसमा उनीहरूले कम्युनिष्ट क्रान्ति हासिल गर्नका लागि युरोपेली मजदुर वर्गको राजनीतिक एकीकरणको लागि आह्वान गरे ; र प्रस्ताव गरे कि कम्युनिष्टको सामाजिक-आर्थिक सङ्गठन पूँजीवाद भन्दा उच्च रुप मा भएको हुनाले मजदुर क्रान्ति सबैभन्दा पहिले औद्योगिक देशहरूमा हुने थियो। जर्मनीमा मार्क्सवादी सामाजिक लोकतन्त्र भनेको जर्मनीको सोशल डेमोक्र्याटिक पार्टीको राजनीतिक परिप्रेक्ष्य थियो र यसले लेनिन जस्ता रूसी मार्क्सवादीहरूलाई प्रेरणा दियो।

साम्राज्यवादसम्पादन

लेनिनिस्ट प्राक्सिससम्पादन

भान्गार्ड पार्टीसम्पादन

लोकतान्त्रिक केन्द्रीयतासम्पादन

सर्वहारा क्रान्तिसम्पादन

सर्वहारा वर्गको तानाशाहीसम्पादन

अर्थशास्त्रसम्पादन

राष्ट्रिय आत्मनिर्णयसम्पादन

समाजवादी संस्कृतिसम्पादन

१९२४ पछि लेनिनवादसम्पादन

स्टालिनवादसम्पादन

ट्रोट्सकीवादसम्पादन

विरासतसम्पादन

आलोचनासम्पादन

यो पनि हेर्नुहोस्सम्पादन

सन्दर्भसम्पादन

  1. The New Fontana Dictionary of Modern Thought Third Edition (1999) pp. 476–477.
  2. Leninism, The Encycopædia Brittanica, 15th Ed. Volume 7, p. 265.