नेपालका प्रधानमन्त्रीहरूको सूची

नेपालका प्रधानमन्त्रीहरूको सुची

नेपालमा प्रधानमन्त्री पद भारदारी समयमा विभिन्न नामले चिनिन्थ्यो । शाहकालीन चौबिसे गोरखा राज्यमा काजी प्रधानमन्त्रीको भूमिका निर्वाह गर्दथे । नेपाल अधिराज्यको निर्माण पश्चात देवान, मूलकाजी तथा मूलचौतारिया (बहादुर शाह मात्र)ले प्रधानमन्त्रीको भूमिका निर्वाह गरेका थिए । इतिहासकारहरू नेपालको प्रथम प्रधानमन्त्री मूलकाजी दामोदर पाँडे तथा मुख्तियार भीमसेन थापाको बीचमा विवादित रहेको मान्दछन् । [note १]

नेपालको प्रधानमन्त्री
नेपालको प्रधानमन्त्री
Emblem of Nepal.svg
नेपालको चिन्ह
बहालवाला
खड्गप्रसाद ओली

२०७४ फाल्गुन ०३  देखि
सम्बोधनसम्माननीय
निवासबालुवाटार सिंह दरवार, काठमाण्डौ
नियुक्तिकर्तानेपालका राष्ट्रपति
पदावधी५ वर्ष (नेपालको संबिधान २०७२ अनुरूप)
सुरुवाती बहालवालाभीमसेन थापा (दोस्रो मुख्तियार तथा प्रथम प्रधानमन्त्रीको रूपमा)
स्थापनावि.सं पौष १९०० देखि प्राइम मिनिस्टर रूपमा

मूलकाजी दामोदर पाँडे राजा रणबहादुर शाहको अनुपस्थितिमा सुरूमा सन् १८०० देखि अनौपचारिक प्रमुख प्रशासक तथा सन् फेब्रुअरी १८०३ देखि नयाँ भारदारीसभाको मूलकाजी भै सशक्त एकलौटी शासन चलाएका थिए । मूलकाजी पाँडेको सन् मार्च १८०४ (वि.सं. १८६०) मा मृत्युदण्ड गराएपछि रणबहादुर शाहले शासनशक्ति लालमोहर गराई मुख्तियार भएका थिए; रणबहादुर शाहको हत्यापश्चात भीमसेन थापा मुख्तियार पदमा नियुक्त भएका थिए । अङ्ग्रेजी परम्परागत रूपमा प्राइम मिनिस्टर वि.सं. १९०० मा पहिलो पटक प्रधानमन्त्रीको श्रीपेचसहित माथवरसिंह थापालाई प्रदान गरिएको थियो ।

नेपाल एकीकरणपश्चात सन् १७६८ देखि १८०३ सम्मका प्रधानमन्त्री सरहका व्यक्तित्वहरूसम्पादन

No. चित्र नाम

(जन्म-मृत्यु)

कार्यकाल राजा

(Reign)

कार्यभार ग्रहण कार्यभार अन्त्य
1   वंशराज पाँडे(1739–1785) अन्दाजी 1776 अन्दाजी 1779 देवानकाजी[note २]
2   स्वरुप सिंह कार्की(1751–1785) अन्दाजी 1776 अन्दाजी 1777 देवानकाजी[note ३][note 3][note 1][note 2][note 2][note 2][note 2][note 2]
3   सर्वजीत राना मगर(1750–1778) अन्दाजी 1777 अन्दाजी 1778 काजी/मूलकाजी[note ४][note ५]
(1)   वंशराज पाँडे(1739–1785) अन्दाजी 1782 अन्दाजी 1785 देवानकाजी/Mantri-Nayak[note ६]
4   अभिमान सिंह बस्न्यात(१८०१–१८५७) अन्दाजी 1785 अन्दाजी 1794 मूलकाजी[note ७][note ८]
  बहादुर शाह(१८१४-१८५४) १८४३ श्रावण ११ १८५१ जेठ २७ मूल-चौतारिया [note ९]
5   कीर्तिमान् सिँह बस्न्यात अन्दाजी 1794 अन्दाजी 1801 मूलकाजी[note १०]
6   बख्तावर सिंह बस्न्यात अन्दाजी 1801 अन्दाजी 1803 मूलकाजी[note ११]

नेपाल अधिराज्यका प्रधानमन्त्रीहरूको सूची (सन् १९०३–२००८)सम्पादन

भारदारीसभाकालीन मूलकाजी/मुख्तियार/प्रधानमन्त्रीहरू (वि.सं. १८५९ - १९०३)सम्पादन

# चित्र प्रधानमन्त्रीको नाम
(जन्म-मृत्यु)
अवधि राजनीतिक दल
पदभार सम्भालेको पदभार छोडेको
  दामोदर पाँडे
(वि.सं. १८०८ - १८६० चैत ३)
वि.सं. १८५९ [१] वि.सं. १८६० दलीय व्यवस्था नभएको
  राजा - रणबहादुर शाह द्वारा शासन संचालित
(वि.सं. १८३४ मंसिर ४ - १८६३ बैशाख १४ )
वि.सं. १८६२ फागुन सुदि ८[१४] वि.सं. १८६३ बैशाख १४ [१५]
  भीमसेन थापा
(वि.सं. १८३२ श्रावण १६ - १८९६)
वि.सं. १८६३ बैशाख १४[१५] वि.सं. १८९४[१५] दलीय व्यवस्था नभएको
  रणजङ्ग पाँडे (१/२)
(वि.सं. ?–१८४३)
वि.सं. १८३७ वि.सं. १८३७ दलीय व्यवस्था नभएको
  पण्डित
रङ्गनाथ पौडेल (१/२)
(वि.सं. १७७३–?)
वि.सं. १८९४[१५] वि.सं. १८९५ दलीय व्यवस्था नभएको
  चौतारिया
पुष्कर शाह
(वि.सं. १७८४-१८४६)
वि.सं. १८९५ वि.सं. १८९६ दलीय व्यवस्था नभएको
  रणजङ्ग पाँडे (२/२)
(वि.सं. ?-१८४३)
वि.सं. १८९६ वि.सं. १८९७ दलीय व्यवस्था नभएको
  पण्डित
रङ्गनाथ पौडेल (२/२)
(वि.सं. १७७३-?)
वि.सं. १८४० वि.सं. १८४० दलीय व्यवस्था नभएको
  चौतारिया
फत्तेजङ्ग शाह (१/२)
(वि.सं. १८०५-१८४६)
वि.सं. १८९७ कार्तिक १८[१६] वि.सं. १९०० दलीय व्यवस्था नभएको
  माथवरसिंह थापा

वि.सं. १८५५ - १९०२
(सन् १७९८-१८४५)

वि.सं. १९०० पौष ५ वि.सं. १९०२ जेठ ६ दलीय व्यवस्था नभएको
  चौतारिया
फत्तेजङ्ग शाह (२/२)
(वि.सं. १८०५-१८४६)
वि.सं. १९०२ जेठ १४ वि.सं. १९०३ भाद्र ३२ दलीय व्यवस्था नभएको

राणा शासनकालका प्रधानमन्त्रीहरू (वि.सं. १९०३-२००७)सम्पादन

# चित्र प्रधानमन्त्रीको नाम
(जन्म-मृत्यु)
अवधि राजनीतिक दल/जहानियाँ कूल बंश
पदभार सम्भालेको पदभार छोडेको
  जङ्गबहादुर कुँवर राणा (१/२)

(वि.सं. १८७४-वि.सं. १९३३)
(वि.सं. १८१७-१८७७)

वि.सं.१९०३ असोज २ वि.सं. १९१३ राणा वंश
  बमबहादुर कुँवर राणा

(वि.सं. १९१३ साउन १७ –१९१४ जेष्ठ ११)
(वि.सं. १८१८-१८५७)

वि.सं. १९१३ वि.सं. १९१४ राणा वंश
  कृष्णबहादुर कुँवर राणा (कार्यकारी)

(१८२३-१८६३)
२५ मे १८५७ २८ जुन १८५७ राणा वंश
  जङ्गबहादुर राणा (२/२)
(वि.सं. १८७४-वि.सं. १९३३)

(वि.सं. १८१७-१८७७)

वि.सं.१९१४ वि.सं. १९३३ राणा वंश
१०   रणोद्दिप सिँह कुँवर राणा

(वि.सं. १८- वि.सं. १९४२ )
(वि.सं. १८२५-१८५५)

वि.सं १९३३ वि.सं. १९४२ राणा वंश
११   वीर शम्शेर जङ्गबहादुर राणा
(वि.सं. १९०९ मंसिर २६ – १९५७ फल्गुण २३)

(वि.सं. १८५२-१९०१)

वि.सं. १९४२ वि.सं. १९५७ राणा वंश
१२   देव शम्शेर जङ्गबहादुर राणा
(वि.सं. १९१९ साउन ०३ – वि.सं. १९७० फागुन)

(सन् १८६२-१९१४)

वि.सं. १९५७ वि.सं. १९५८ राणा वंश
१३ चन्द्र शम्शेर जङ्गबहादुर राणा
(वि.सं. १९२० असार २५-वि.सं. १९८६ मंसिर ११)

(वि.सं. १८६३-१९२९)

वि.सं. १९५८ वि.सं. १९८६ राणा वंश
१४   भिम शमशेर जङ्गबहादुर राणा
(वि.सं. १९२२ बैशाख ०५-१९८९ भाद्र १७)

(वि.सं. १८६५-१९३२)

वि.सं. १९८६ वि.सं. १९८९ राणा वंश
१५   जुद्ध शम्शेर जङ्गबहादुर राणा
(वि.सं. १९३२ बैशाख ७-वि.सं. २००९ मंसिर ८)

(वि.सं. १८७५-१९५२)

वि.सं. १९८९ वि.सं. २००२ राणा वंश
१६   पद्म शमशेर जङ्गबहादुर राणा
(वि.सं. १८८२-१९६१)
वि.सं. २००२ वि.सं. २००४ राणा वंश
१७   मोहन शम्शेर जङ्गबहादुर राणा (१/२)
(वि.सं. १८८५-१९६७)
वि.सं. २००५ वि.सं.२००७ राणा वंश

प्रजातन्त्र कालमा भएका प्रधानमन्त्रीहरू (वि.सं. २००७-वि.सं. २०१७)सम्पादन

# चित्र प्रधानमन्त्रीको नाम
(जन्म-मृत्यु)
अवधि राजनीतिक दल वा समुह
पदभार सम्भालेको पदभार छोडेको
१७   मोहन शम्शेर जङ्गबहादुर राणा(२/२)
(वि.सं. १८८५-१९६७)
वि.सं. २००७ फागुन ७ वि.सं. २००८ कार्तिक २६ राणा पक्ष
१८   मातृका प्रसाद कोइराला (१/२)
(१९१२-१९९७)
वि.सं. २००८ मंसिर १[१७] वि.सं. २००९ श्रावण २६ नेपाली काँग्रेस
राजा - त्रिभुवन वीर विक्रम शाह द्वारा शासन संचालित
(१९०६-१९५५)
१४ अगस्त १९५२ १५ जुन १९५३ निर्दलीय
१८   मातृका प्रसाद कोइराला (२/२)
(१९१२-१९९७)
४ असार २०१०; १५ जुन १९५३ १९ फागुन २०११; १४ अप्रिल १९५५ नेपाल प्रजा पार्टी
  राजा महेन्द्र वीर विक्रम शाह द्वारा शासन संचालित

(१९७७ जेठ ३०-२०२८ माघ १७ )
(१९२०-१९७२)

१४ अप्रिल १९५५ २०१२ माघ १२

२७ जनवरी १९५६

निर्दलीय
१९   टङ्क प्रसाद आचार्य
(१९६९ मंसिर १७-२०४५)
वि.सं. २०१२ माघ १२ वि.सं. २०१४ असार ३१ नेपाल प्रजापरिषद्
२० डा. के. आई. सिँह
(वि.सं. १९६३-२०३८)
वि.सं. २०१४ श्रावण ११ वि.सं. २०१४ कार्तिक २९ युनाइटेड डेमोक्रेटिक पार्टी[१८]
२१   सुवर्ण शम्शेर राणा
(१९१०-१९७७)
वि.सं. २०१४ वि.सं. २०१६ नेपाली काँग्रेस
२२   विश्वेश्वर प्रसाद कोइराला
(१९१४-१९८२)
वि.सं. २०१६ जेठ १३ वि.सं. २०१७ पुस १ नेपाली काँग्रेस

पञ्चायत कालमा भएका प्रधानमन्त्रीहरू (वि.सं. २०१७-वि.सं. २०४७)सम्पादन

# चित्र प्रधानमन्त्रीको नाम
(जन्म-मृत्यु)
अवधि राजनीतिक दल
पदभार सम्भालेको पदभार छोडेको
२३   तुल्सी गिरी (१/३)
(वि.सं. १९८६ आश्विन-२०७५ पुस २)
वि.सं. २०१९ चैत्र २० वि.सं. २०२० पुष ८ निर्दलीय
२४   सूर्य बहादुर थापा (१/५)
(वि.सं.१९८४ चैत्र ९ - वि.सं. २०७२ बैशाख २)
२३ डिसेम्बर १९६३ २६ फेब्रुअरी १९६४ निर्दलीय
२३   तुल्सी गिरी (२/३)
(वि.सं. १९८३ आश्विन-२०७५ पुस २)
२६ फेब्रुअरी १९६४ २६ जनवरी १९६५ निर्दलीय
२४ 78x78px सूर्य बहादुर थापा (२/५)
(वि.सं.१९८४ चैत्र ९ - वि.सं. २०७२ बैशाख २)
वि.सं. २०२५ आश्विन १० [१९] वि.सं. २०२५ चैत्र २० [२०] निर्दलीय
२५   किर्ती निधि बिष्ट (१/३)
(वि.सं. १९२७-)
वि.सं. २०२५ चैत्र २५[२०] वि.सं. २०३० साउन १ निर्दलीय
गेहेन्द्र बहादुर राजभण्डारी (कार्यकारी)
(वि.सं. १९२३-)
१३ अप्रिल १९७० १४ अप्रिल १९७१ निर्दलीय
२६   नगेन्द्र प्रसाद रिजाल (१/२)
(वि.सं. १९८४-२०५१ असोज ७)
वि.सं. २०३० साउन १ वि.सं. २०३२ मंसिर १५ निर्दलीय
२३   तुल्सी गिरी (३/३)
(१९२६-)
वि.सं. २०३२ मंसिर १५ वि.सं. २०३४ भदौ २७ निर्दलीय
२५   कीर्ति निधि बिष्ट (३/३)
(१९२७-)
वि.सं. २०३४ भदौ २७ वि.सं. २०३६ जेठ १६ निर्दलीय
२४ सूर्य बहादुर थापा (३/५)
(वि.सं.१९८४ चैत्र ९ - वि.सं. २०७२ बैशाख २)
वि.सं. २०३६ जेठ १६ वि.सं. २०४० असार २९ निर्दलीय
२७   लोकेन्द्र बहादुर चन्द (१/४)
(वि.सं. १९९६ साल फागुन ३ गते -)
वि.सं. २०४० असार २९ वि.सं. २०४२ चैत्र ७ निर्दलीय
२६   नगेन्द्र प्रसाद रिजाल (२/२)
(वि.सं. १९८४-२०५१ असोज ७)
वि.सं. २०४२ चैत्र ७ वि.सं. २०४३ असार २ निर्दलीय
२८   मरिचमान् सिँह श्रेष्ठ
(वि.सं. १९९७ कार्तिक १७-२०७० साउन २९)
वि.सं. २०४३ असार २ वि.सं. २०४६ चैत्र २४ निर्दलीय
२७   लोकेन्द्र बहादुर चन्द (२/४)
(वि.सं. १९९६ साल फागुन ३ गते -)
वि.सं. २०४६ चैत्र २४ वि.सं. २०४७ बैशाख ६ निर्दलीय

प्रजातन्त्र पुनर्स्थापना पश्चात्‌का प्रधानमन्त्रीहरू (वि.सं. २०४७-वि.सं. २०६५)सम्पादन

# चित्र प्रधानमन्त्रीको नाम
(जन्म-मृत्यु)
अवधि राजनीतिक दल
पदभार सम्भालेको पदभार छोडेको दिन
२९   कृष्ण प्रसाद भट्टराई (१/२)
(वि.सं. १९८१ पौष ०८ -२०६७ फागुन २०)
वि.सं. २०४७ वैशाख ६[२१] २०४८ जेठ १२ ४०२ नेपाली कांग्रेस
३०   गिरिजा प्रसाद कोइराला (१/५)
(वि.सं. १९८१ असार १८ -वि.सं. २०६६ साल चैत ७ )
वि.सं. २०४८ जेठ १२ वि.सं. २०५१ मंसिर १४ १२८४ नेपाली कांग्रेस
३१   मनमोहन अधिकारी
(वि.सं. १९७७ जेष्ठ २८ -वि.सं. २०५६ वैशाख १३)
वि.सं. २०५१ मंसिर १४ वि.सं. २०५२ भदौ २७ २८६ नेकपा एमाले
३२   शेरबहादुर देउबा (१/४)
(२००३ जेठ ३१-)[२२]
वि.सं. २०५२ भदौ २७ वि.सं. २०५३ फागुन २९ ५४७ नेपाली कांग्रेस
२७   लोकेन्द्र बहादुर चन्द (३/४)
(वि.सं. १९९६ साल फागुन ३ गते -)
वि.सं. २०५३ फागुन २९ वि.सं. २०५४ असोज २१ २०९ राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (चन्द)
२४ सूर्य बहादुर थापा (४/५)
(वि.सं.१९८४ चैत्र ९ - वि.सं. २०७२ बैशाख २)
वि.सं. २०५४ असोज २१ वि.सं. २०५५ वैशाख २ १९० राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
३०   गिरिजा प्रसाद कोइराला (२/५)
(वि.सं. १९८१ असार १८ -वि.सं. २०६६ साल चैत ७ )
वि.सं. २०५५ वैशाख २ वि.सं. २०५६ जेठ १७ ४११ नेपाली कांग्रेस
२९   कृष्ण प्रसाद भट्टराई (२/२)
(वि.सं. १९८१ पौष ०८ -२०६७ फागुन २०)
वि.सं. २०५६ जेठ १७ वि.सं. २०५६ चैत्र ९ २९६ नेपाली कांग्रेस
३0   गिरिजा प्रसाद कोइराला (३/५)
(वि.सं. १९८१ असार १८ -वि.सं. २०६६ साल चैत ७ )
वि.सं. २०५६ चैत्र ९ वि.सं. २०५८ साउन ११ ४९१ नेपाली कांग्रेस
३२   शेरबहादुर देउबा (२/४)
(वि.सं. २००३ जेठ ३१-)
वि.सं. २०५८ साउन ११ वि.सं. २०५९ असोज १८ ४३५ नेपाली कांग्रेस
  राजा ज्ञानेन्द्र वीर विक्रम शाहद्वारा शासन संचालित
(१९४७-)
वि.सं. २०५९ असोज १८ वि.सं. २०५९ असोज २५ निर्दलीय
२७   लोकेन्द्र बहादुर चन्द (४/४)
(वि.सं. १९९६ साल फागुन ३ गते -)
२०५९ असोज २५ २०६० जेठ २२ २३७ राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (चन्द)
२४ सूर्य बहादुर थापा (५/५)
(वि.सं.१९८४ चैत्र ९ - वि.सं. २०७२ बैशाख २)
२०६० जेठ २२ २०६१ जेठ २१ ३६४ राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
३२   शेरबहादुर देउबा (३/४)
(२००३ जेठ ३१-)
२०६१ जेठ २१ २०६१ माघ १९ २४३ नेपाली कांग्रेस (लोकतान्त्रिक)
  राजा ज्ञानेन्द्र वीर विक्रम शाह द्वारा शासन सञ्चालित
(२००४ असार २३-)
२०६१ माघ १९ २०६३ वैशाख १२ ४४८ निर्दलीय
३०   गिरिजा प्रसाद कोइराला (४/५)
(वि.सं. १९८१ असार १८ -वि.सं. २०६६ साल चैत ७ )
वि.सं. २०६३ वैशाख १२ वि.सं. २०६५ जेठ १५ ७६४ नेपाली कांग्रेस

सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र कालका प्रधानमन्त्रीहरू (वि.सं. २०६५ पछि)सम्पादन

पदभार सम्हालेको
क्र.सं चित्र नाम
(जन्म–मृत्यु)
कार्यकाल नाम राजनीतिक दल मन्त्रिमण्डल राष्ट्रपति
(कार्यकाल)
पदभार छोडेको दिन
(३०)   गिरिजाप्रसाद कोइराला
(१९८१ असार १८ - २०६६ चैत ७)
चौथो पटक
२०६५ जेठ १५[२३][२४][२५] २०६५ भदौ २[२४][२५] 82 नेपाली काङ्ग्रेस गिरिजाप्रसाद कोइराला
 
(२०६४–२०६५)
(कार्यकारी सरकारको राष्ट्राध्यक्ष)
३३   पुष्पकमल दाहाल
(२०११ मङ्सिर २६–)
काठमाडौँँ १० बाट सांसद सदस्य
प्रथम पटक
२०६५ भदौ २ २०६६ जेठ ११ 280 २०६४ नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र) पहिलो दाहाल मन्त्रिमण्डल रामवरण यादव
 
(२०६५–२०७२)
३४   माधवकुमार नेपाल
(२००९ फागुन २३–)
२०६६ जेठ ११ २०६७ माघ २३ 622 नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी) माधवकुमार नेपाल
३५   झलनाथ खनाल
(२००६ चैत ६–)
इलाम १ बाट सांसदका सदस्य
२०६७ माघ २३ २०६८ भदौ १२ 204 नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी) खनाल
३६   बाबुराम भट्टराई
(२०११ असार ४–)
गोरखा २ बाट सांसदका सदस्य
२०६८ भदौ १२ २०६९ चैत १ 563 नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र) भट्टराई
  खिलराज रेग्मी
(२००६ जेठ १८–)
कार्यकारी प्रधानमन्त्री
२०६९ चैत १ २०७० माघ २८ 334 निर्दलीय अन्तरिम रेग्मी मन्त्रिमण्डल
३७   सुशील कोइराला
(१९९६ साउन २८-२०७२ माघ २५)
बाँके ३ बाट सांसदका सदस्य
२०७० माघ २८ २०७२ असोज २५ 608 २०७० नेपाली काङ्ग्रेस सुशील कोइराला
३८   खड्गप्रसाद ओली
(२००८ फागुन ११–)
झापा ७ बाट सांसदका सदस्य
प्रथम पटक
२०७२ असोज २५ २०७३ साउन २० 297 नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी) पहिलो ओली मन्त्रिमण्डल
विद्यादेवी भण्डारी
 
(२०७२–हाल)
(३३)   पुष्पकमल दाहाल
(२०११ मङ्सिर २६–)
सिराहा ५ बाट सांसदका सदस्य
दोस्रो पटक
२०७३ साउन २०[२६] २०७४ जेठ २४ ३०७ नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र) प्रचण्ड मन्त्रिमण्डल
(३२)   शेरबहादुर देउवा
(२००३ जेठ ३१[२७]–)
डडेल्धुरा १बाट सांसदका सदस्य
चौथो पटक
२०७४ जेठ २४[२८] २०७४ फागुन ३[२९] २५३ नेपाली काङ्ग्रेस देउवा मन्त्रिमण्डल
(३८)   खड्गप्रसाद ओली
(२००८ फागुन ११–)
झापा ५बाट सांसदको सदस्य
दोस्रो पटक
२०७४ फागुन ३[३०] बहालवाला 1157 २०७४ नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी ओली मन्त्रिमण्डल

टिप्पणीसम्पादन

  1. नेपालको निम्न पूर्व भारदारहरू प्रथम प्रधानमन्त्री हुनसक्ने:
  2. The document dated Bikram Samvat 1833 Bhadra Vadi 3 Roj 6 (i.e. Friday 2 August 1776), shows that both Swaroop Singh Karki and Vamsharaj Pande had carried the title of Dewan (equivalent to Prime Minister).[१]
  3. The document dated Bikram Samvat 1833 Bhadra Vadi 3 Roj 6 (i.e. Friday 2 August 1776), shows that both Swaroop Singh Karki and Vamsharaj Pande had carried the title of Dewan (equivalent to Prime Minister).[१]
  4. Though the position of Mulkaji (Chief Kaji) was bestowed on Kirtiman Singh in 1794, Damodar Pande was the most influential Kaji.[२] and Damodar lead the military forces and the second government to prevent the re-establishment of royal authority of self-renounced King Rana Bahadur Shah in 1799.[३][४]
  5. Historian Dilli Raman Regmi asserts that Sarbajit was chosen as Mulkaji (Chief Kaji).[५] Historian Rishikesh Shah asserts that Sarbajit was appointed only a Kaji [६] and was the head of the Nepalese government for a short period in 1778.[७]
  6. Daniel Wright mentions him as the Mantri-Nayak (Prime Minister) under the King Rana Bahadur Shah (1777-1799).[८]
  7. Though the position of Mulkaji (Chief Kaji) was bestowed on Kirtiman Singh in 1794, Damodar Pande was the most influential Kaji.[२] and Damodar lead the military forces and the second government to prevent the re-establishment of royal authority of self-renounced King Rana Bahadur Shah in 1799.[३][४]
  8. Abhiman Singh Basnyat was replaced by Kirtiman Singh Basnyat as Mulkaji[९] after the dismissal of government on maturity of King Rana Bahadur Shah in 1794 AD.[२]
  9. On Shrawan 1842 B.S. (i.e. July 1785), after the death of Regent Queen Rajendra Laxmi, Bahadur Shah assumed the regency and administration on the call of Bharadars.[१०] Historian Baburam Acharya referred the reign of Bahadur Shah as "Primeministership" or "Premiership".[११] Prince Bahadur Shah of Nepal was Chief Chautariya (Mul-Chautariya) up to Baisakh 1851 B.S. (i.e. April 1794). The Chief Chautariya carried the functions of a Prime Minister.[१२]
  10. Though the position of Mulkaji (Chief Kaji) was bestowed on Kirtiman Singh in 1794, Damodar Pande was the most influential Kaji.[२] and Damodar lead the military forces and the second government to prevent the re-establishment of royal authority of self-renounced King Rana Bahadur Shah in 1799.[३][४]
  11. Though the position of Mulkaji (Chief Kaji) was bestowed on Kirtiman Singh in 1794, Damodar Pande was the most influential Kaji.[२] and Damodar lead the military forces and the second government to prevent the re-establishment of royal authority of self-renounced King Rana Bahadur Shah in 1799.[३][४]

स्रोतसम्पादन

  1. १.० १.१ Regmi 1975, p. 272.
  2. २.० २.१ २.२ २.३ २.४ Pradhan 2012, p. 12.
  3. ३.० ३.१ ३.२ ३.३ Pradhan 2012, p. 13.
  4. ४.० ४.१ ४.२ ४.३ Acharya 2012, pp. 28-32.
  5. D.R. Regmi 1975, p. 285.
  6. Shaha 1990, p. 46.
  7. Shaha 2001, p. 21.
  8. Wright 1877, p. 260.
  9. Karmacharya 2005, p. 56.
  10. Vaidya & Bajracharya 1991, p. 9.
  11. Regmi 1972, p. 12.
  12. Regmi 1971, p. 12.
  13. उद्दरण त्रुटी: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named knownepalshistory
  14. राजाराम सुवेदी नेपालको तथ्य इतिहास
  15. १५.० १५.१ १५.२ १५.३ [१]नेपालका पूर्व प्रधानमन्त्रीहरु : नेपाल सरकार प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषदको कार्यालय
  16. अब यस्तो कहिल्यै नहोस् बाबुराम आचार्य: परिच्छेद ५ ; दुई सालको घटना
  17. २००८ मार्ग ४ को नेपाल राजपत्र
  18. वि.सं. ०१४ साल श्रावण २१ गतेको नेपाल गजेट
  19. वि.सं. २०२५ आश्विन १० को राजपत्र
  20. २०.० २०.१ वि.सं. २०२५ चैत्र २५ को राजपत्र
  21. [२]२५ वर्षमा २६ सरकार :मंगलबार, २३ जेठ २०७४ पिएसजे न्युज
  22. [३]सिंहदरबारमा चौथो इनिङ, को हुन् शेरबहादुर देउवा ?
  23. "Girija Prasad koirla prime minister", nepalnews, अन्तिम पहुँच २०१७-१२-१२ 
  24. २४.० २४.१ "Girija prasad, acting head of state of nepal", cnn, अन्तिम पहुँच २०१७-१२-१२ 
  25. २५.० २५.१ bbc http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7475112.stm |url= शीर्षक नै (सहायता), अन्तिम पहुँच २०१७-१२-१२ 
  26. "माओवादी अध्यक्ष प्रचण्ड प्रधानमन्त्री निर्वाचित" ((नेपाली भाषा)। अनलाइन खबर। सङ्ग्रह मिति ८ फेब्रुअरी २०२१ 
  27. "सिंहदरबारमा चौथो इनिङ, को हुन् शेरबहादुर देउवा ?"लोकान्तर ((नेपाली भाषा)। सङ्ग्रह मिति ८ फेब्रुअरी २०२१ 
  28. "शेरबहादुर देउवा प्रधानमन्त्रीमा निर्वाचित"सेतोपाटी ((नेपाली भाषा)। सङ्ग्रह मिति ८ फेब्रुअरी २०२१ 
  29. "प्रम देउवाको राजिनामा घोषणा, राजीनामाको पत्र बुझाउन राष्ट्रपति कार्यालयमा देउवा" ((नेपाली भाषा)। कर्पोरेट नेपाल। सङ्ग्रह मिति ८ फेब्रुअरी २०२१ 
  30. "एमाले अध्यक्ष ओली प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त" ((नेपाली भाषा)। अनलाइन खबर। सङ्ग्रह मिति ८ फेब्रुअरी २०२१ 

यो पनि हेर्नुहोलासम्पादन