निकिता ख्रुश्चेभ

ढाँचा:सैन्य सेवा

निकिता ख्रुश्चेव
सोभियत सङ्घ कम्युनिष्ट पार्टी केन्द्रीय समितिका महासचिव
Taking office
14 September 1953
SucceedingGeorgy Malenkov
व्यक्तिगत विवरण
जन्मNनिकिता सरगेयेविच ख़्रुश्चेव​
१५ अप्रिल १८९४
कलिनोव्का , कर्स्क
मृत्यु११ सेप्टेम्बर १९७१
मस्को,सोभियत सङ्घ
राजनीतिक पार्टीसोभियत सङ्घ कम्युनिष्ट पार्टी

निकिता सरगेयेविच ख्रुश्चेभ (रूसी: Никита Сергеевич Хрущёв, अंग्रेज़ी: Nikita Sergeyevich Khrushchev, जन्म : १५ अप्रिल १८९४, देहांत:११ सेप्टेम्बर १९७१)[१] शीत युद्ध को समयमा सोभियत सङ्घका सर्वोच्च नेता थिए । १९५३-१९६४ उहाँले १९५८-१९६४ देखि सोभियत कम्युनिष्ट पार्टी र त्यसपछि सोभियत संघको प्रधानमन्त्री को पहिलो सचिव थिए। पूर्व सोभियत तानाशाह स्टालिन केही नीतिहरू हटाए र आफ्नो समयमा राजनीतिक र आर्थिक मामिलामा केही खुलापन ल्याए र सोभियत अन्तरिक्ष कार्यक्रम प्रचार गरे।

सोभियत संघका नेतासम्पादन

आन्तरिक नीतिसम्पादन

नीति कार्यक्रमसम्पादन

सन् १९५३ मा स्टालिनको मृत्युपछि सोभियत सङ्घको नेतृत्व सम्हाल्न निकिता ख्रुश्चेव आए । उनले स्टालिनको सबभन्दा कठोर​ तानाशाही नीतिहरूलाई उल्टाई दिए। उनले सर्वहारा वर्गको पार्टी सोभियत कम्युनिस्ट पार्टीसर्वहारा वर्गको अधिनायकत्वको सोभियत राज्यसत्तालाई नयाँ अवधारणामा बदले । उनले सम्पूर्ण जनताको पार्टी र राज्यसत्ताको अवधारणालाई अगाडि ल्याए । सोभियत पार्टी र राज्य क्रमशः पार्टी नोकरशाहहरूको मौजाको रूपमा परिणत हुन थाल्यो । यो क्रमलाई १९७१ मा ख्रुश्चेवको मृत्यु पश्चात सत्तामा आएका ब्रेझनेभले झन अगाडि बढाए ।

कृषि नीतिसम्पादन

१९४० को दशक देखि नै, ख्रुश्चेभले सोभियत संघमा मकै खेतिको बारेमा वकालत गरेका थिए । [२] उनले युक्रेनमा मकै संस्थान को स्थापना गरे र भर्जिन ल्यान्ड मा . हजारौं एकड जमिनमा मकै खेति गर्न को लागि आदेश दिए .[३] II

अन्तरिक्ष अनुसन्धानसम्पादन

सोभियत सङ्घ अन्तरिक्ष अनुसन्धानमा सबभन्दा अगाडि निक्लियो। १९५७मा उनले विश्वको सबभन्दा पहिलो कृत्रिम उपग्रह स्पुतनिक पृथ्वीको आसपास कक्षामा पुर्याए। १९६१मा सोभियत वायु-सैनिक युरी गगारिन पृथ्वीबाट माथि अन्तरिक्षमा पुग्ने वाला सबभन्दा पहिलो मानव बने।

राम्रो साधारण नागरिकहरु को जीवन को लागि धेरै नीतिहरू, तर त्यो ज्यादातर असफल, कृषि उत्पादन जस्तै नयाँ भूमि अभियान वृद्धि गर्न खोजे।

क्युबा मिसाइल संकटसम्पादन

संयुक्त राज्य अमेरिका र सोभियत सङ्घ बीच क्युबा मिसाइल संकट नै शासनकालको भनिन्छ घटना पनि केही आलोचकहरु अनुसार, शीत युद्धको सबैभन्दा खतरनाक बिन्दु थियो। १९६२मा क्यूबा मिसाइल संकटमा अमेरिका र सोभियत सङ्घको बीच धेरै गम्भीर तनाव बन्यो र उनीहरू परमाणु प्रलयको अबस्थामा पुगे, तर कुनै तरिकाले यो संकट टर्यो।

बहिर्गमनसम्पादन

१९६४ मा आफ्नो पार्टी सहयोगिहरु हटाइएको ख्रुस्चेवलाई भन्दा presided र लियोनिद ब्रेजनेव महासचिव को कुर्सी आफ्नो स्थान र एलेक्स कोसिनिन प्रधान मंत्रीको ठाउँमा बसे त्यस पछि, उनको कुनै पनि राजनीतिक भूमिका छैन, र १९७१ मा हृदयघातबाट मृत्यु भयो।

सन्दर्भ सामग्रीहरूसम्पादन

  1. Maier, Simon; Kourdi, Jeremy (२०११), The 100: Insights and lessons from 100 of the greatest speakers and speeches ever delivered, Marshall Cavendish International Asia Pte Ltd, पृ: १५४, आइएसबिएन 978-981-4312-47-9 
  2. Taubman 2003, p. 374.
  3. Carlson 2009, p. 205.

बाह्य कडीहरूसम्पादन